HSE-LSC-01 · ĐÁNH GIÁ RỦI RO 5×5 (RISK ASSESSMENT), THÁP 5 TẦNG KIỂM SOÁT VÀ PHÂN TÍCH AN TOÀN (JSA)
Hồ sơ an toàn chuyên biệt cho thi công và bảo trì mảng xanh tại Đà Nẵng, Hội An và Quảng Nam: thiết lập Ma trận Đánh giá Rủi ro 5×5 (1–25 điểm), áp dụng Tháp 5 tầng kiểm soát trên 10 mối nguy trọng yếu ngoài trời (lưới điện Điều 15 NĐ 62/2025/NĐ-CP, vùng văng 15 m, cưa xích, hố ga O₂/LEL, thuốc BVTV, sét 30–30), bảng JSA 8 đầu việc và quy trình ký nhận đầu ca trên BM-LSC-09.
Phiên bản 3.0
Khung kiểm soát tài liệu an toàn và đánh giá rủi ro
| Mã tài liệu | HSE-LSC-01 (Phân hệ An toàn HSE · Risk Assessment 5×5 & JSA) | Phiên bản & Hiệu lực | v3.0 · Hiệu lực từ 19/11/2026 |
| Đơn vị phát hành | Công ty Cổ phần Dịch vụ Vệ sinh Công nghiệp Đà Nẵng SONGANHHYG (K57/10 Giang Văn Minh, Hòa Thuận Tây, Hải Châu, Đà Nẵng) | Phạm vi áp dụng | Mọi khuôn viên văn phòng, khu đô thị, khách sạn resort ven biển, nhà máy KCN và tuyến cây xanh đô thị |
| Bộ phận chủ trì | Phòng Kỹ thuật Cây xanh – Cảnh quan & An toàn Môi trường (QA/HSE) | Người phê duyệt | Đại diện Pháp luật: Ms. Mỹ Anh |
| Chu kỳ rà soát | Định kỳ 06 tháng/lần, trước mùa bão (tháng 7 hằng năm) hoặc ngay sau sự cố suýt xảy ra | Hotline khẩn 24/7 | 0905 751 566 · Email: [email protected] |
| Quy chuẩn & pháp lý | Nội bộ & Biểu mẫu: SAH-STD-00, LSC-03, LSC-04, LSC-05, LSC-24, BM-LSC-02, BM-LSC-09, Sheet 7 SAH_SOP_LSC_TreeRisk_KPI_Irrigation_Calculator.xlsx · Pháp luật VN: NĐ 62/2025/NĐ-CP (Điều 15 lưới điện), NĐ 44/2016/NĐ-CP (Thẻ Nhóm 3 trên cao & không gian hạn chế SAH-CRD-13..17), NĐ 64/2010/NĐ-CP, TT 21/2015/TT-BNNPTNT (SAH-CRD-19), NĐ 45/2022/NĐ-CP, NĐ 13/2023/NĐ-CP và BLLĐ 2019. |
||
Mục tiêu kiểm soát rủi ro và nguyên tắc giữ mạng sống ngoài trời
Khác với vệ sinh trong nhà, tổ đội cảnh quan làm việc giữa nắng gió, sát dây điện trung thế, dưới tán cây lớn và bên cạnh máy cắt cỏ tua quay hàng nghìn vòng mỗi phút. Tai nạn nặng trong nghề thường bắt nguồn từ ba lỗi quen: tiếc vài phút dựng khung lưới chắn mà để đá văng vỡ kính hoặc trúng người đi đường; chủ quan thấy cành gác nhẹ lên dây bọc nghĩ "không giật"; hoặc ham tiến độ bấm cưa khi gió đã lên cấp 5. Hồ sơ này chốt bốn nguyên tắc không thỏa hiệp:
- Chấm điểm định lượng 5×5 trước và sau kiểm soát: Mọi công việc cảnh quan chỉ được khởi động khi rủi ro tồn dư sau áp dụng 5 tầng kiểm soát đã hạ về mức Chấp nhận hoặc Theo dõi (< 10 điểm).
- Chặn rủi ro từ gốc theo Tháp 5 tầng thay vì chỉ phát găng, nón: Ưu tiên cô lập lưới điện, chuyển thay bằng chế phẩm sinh học hoặc nâng cấp giàn xe nâng an toàn trước khi giao thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) cho thợ.
- Khóa chặt 7 Ngưỡng dừng việc tức thì: Thợ hiện trường và Người gác an toàn có toàn quyền hô dừng ca ngay lập tức khi thời tiết, dây điện hoặc vùng rào 15 m bị xâm phạm, không ai bị phạt trừ lương.
- Đồng bộ giấy phép đầu ca giữa Nội bộ và HSE Nhà máy FDI / BQL: Kết hợp bảng chấm rủi ro 5×5 + 8 bảng JSA gắn liền với phiếu
BM-LSC-09và giấy phépBM-LSC-02.
Ma trận rủi ro 5×5 và 7 điều kiện dừng việc bắt buộc ngoài hiện trường
3.1. Ma trận chấm điểm rủi ro 5×5 (R = Xác suất P × Mức độ hậu quả S)
| Điểm R = P × S | Phân hạng mức | Thẩm quyền phê duyệt & Hành động kiểm soát | Tần suất rà soát |
|---|---|---|---|
| 1 – 4 điểm | THẤP (Chấp nhận) | Thực thi theo quy trình LSC-01..30 và tờ hướng dẫn WI-LSC-01..06; kiểm thiết bị đầu ca. | Định kỳ 06 tháng/lần. |
| 5 – 9 điểm | TRUNG BÌNH (Theo dõi) | Tổ trưởng kiểm trực tiếp vùng rào, khoảng cách dốc, dụng cụ; phổ biến JSA 5 phút trên BM-LSC-09. | Kiểm chéo hàng tuần đầu ca. |
| 10 – 15 điểm | CAO (Cần kiểm soát kỹ thuật) | Phải có Thẻ Nhóm 3 SAH-CRD-13..17 (hoặc BVTV SAH-CRD-19), lập giấy phép BM-LSC-02 và có Người gác mặt đất mới được nổ máy. | Duyệt theo từng ca thi công. |
| 16 – 25 điểm | CỰC CAO (Cấm thi công) | DỪNG NGAY TUYỆT ĐỐI khi chưa hạ xuống < 10 điểm (ví dụ cành chạm dây điện chưa cắt nguồn, gió ≥ 8,0 m/s, hố ga chưa đo khí). | Cô lập gọi 0905 751 566. |
O₂ 19,5–23,5% và LEL < 10% → Cấm xuống hố.
(7) Can xăng 2T lưu > 14 ngày hoặc hỏng RCD ≤ 30 mA: Khóa thiết bị, thay mới ngay.
Phân vai trách nhiệm an toàn hiện trường theo từng cấp
| Chức danh chịu trách nhiệm | Nhiệm vụ chính trong Đánh giá 5×5 & JSA | Hồ sơ ký xác nhận |
|---|---|---|
| Phòng Kỹ thuật & QA/HSE | Khảo sát T=0 lập ma trận 5×5 gốc công trình (Sheet 7 Excel), kiểm chứng chỉ SAH-CRD-13..19, điều phối Điện lực khi đụng hành lang điện. | Ký duyệt hồ sơ HSE-LSC-01 & kiểm chéo PTW BM-LSC-02. |
| Tổ trưởng / Chỉ huy ca | Kiểm đo gió/nhiệt độ thực tế sáng sớm, đọc phổ biến JSA 5 phút đầu ca, kiểm màu Can Đỏ 2T / Can Xanh 4T và lưới chắn 1,8 × 2,0 m. | Ký sổ phổ biến đầu ca BM-LSC-09 & đề xuất BM-LSC-02. |
| Thợ Nhóm 3 & KTV BVTV | Thực hiện đúng kỹ thuật cắt 3 nhát, kiểm O₂/LEL, giữ đúng nguyên tắc 4 Đúng – súc 3 lần, mang đủ quần chống cắt, đai 2 móc, mặt nạ phin lọc. | Ký xác nhận hiểu rõ JSA trên BM-LSC-09. |
| Người gác an toàn mặt đất | Giữ còi và bộ đàm liên tục ở ngoài vành đai ≥ 6 m (tỉa tán) hoặc 2× H (hạ cây); chặn người và xe đi vào vùng nguy hiểm. | Ký mục Người gác trên BM-LSC-02. |
Tháp 5 tầng kiểm soát cho 10 mối nguy và bảng JSA 8 đầu việc
5.1. Nguyên lý Tháp 5 tầng kiểm soát (Loại bỏ → Thay thế → Kỹ thuật → Hành chính → PPE)
- Tầng 1 · Loại bỏ tại nguồn: Nhổ cỏ bằng tay quanh gốc cây nhạy cảm và khe cáp điện nông thay vì đưa máy cắt cỏ vào quệt trúng; cây chết mục nặng trên cao đề xuất cẩu hạ đồng bộ thay vì cho người leo thủ công.
- Tầng 2 · Thay thế ít nguy hiểm hơn: Dùng chế phẩm vi sinh trong phòng kín/nội thất (
LSC-17) và lưới cắt nylon cạnh gốc non thay lưỡi kim loại; ưu tiên IPM sinh học thay cho thuốc hóa học nặng mùi. - Tầng 3 · Kiểm soát kỹ thuật: Khung lưới chắn đá di động 1,8 × 2,0 m, phanh xích cưa, khung chống lật ROPS máy ngồi lái, thiết bị đo khí 4 chỉ tiêu hố ga, ổ chống giật
RCD≤ 30 mA, Can Đỏ 2T tách biệt Can Xanh 4T. - Tầng 4 · Kiểm soát hành chính: Khoanh vùng 15 m, rào ≥ 6 m + Người gác, 2 lối thoát 45°, nhịp nắng nóng 45p làm – 15p nghỉ (200–250 mL nước/20p), khóa tủ tưới 24–48h trước phun, biển cách ly 4–24h, thẻ
SAH-CRD-13..19. - Tầng 5 · PPE bắt buộc: Mũ quai cằm, lưới che mặt/kính kín, chụp tai, giáp ống chân, quần chống cắt cưa xích, đai toàn thân 2 móc, giày mũi thép đế bám, mặt nạ phin lọc BVTV và găng nitrile.
5.2. Đánh giá 10 mối nguy trọng yếu theo ma trận 5×5
| TT | Mối nguy trọng yếu | R trước (P×S) | Biện pháp kiểm soát 5 tầng cốt lõi | R sau (P×S) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Điện giật từ lưới điện đô thị NĐ 62/2025 | 20 (4×5) | Cấm tự cắt cành chạm dây; cách ly ≥ 10 m gọi Điện lực; tuân thủ cự ly 0,7–4,5 m; dùng sào cách điện khô. | 4 (1×4) |
| 2 | Đá, mảnh thép văng khi cắt cỏ cầm tay | 16 (4×4) | Nhặt sạch sỏi thép trước ca; khóa vùng cấm 15 m hoặc dựng khung lưới 1,8 × 2,0 m; kính che mặt + giáp chân. | 4 (1×4) |
| 3 | Ngã cao khi leo cây / xe nâng > 2 m | 20 (4×5) | Thẻ Nhóm 3 + PTW BM-LSC-02; đai 2 móc giữ chắc; dừng khi gió ≥ 8,0 m/s; rào ≥ 6 m + Người gác. | 4 (1×4) |
| 4 | Cưa xích dội ngược vào mặt hoặc chân | 15 (3×5) | Cấm cắt bằng góc trên đầu lam; luôn bật phanh xích khi di chuyển; cầm 2 tay chắc; mặc quần chống cắt. | 3 (1×3) |
| 5 | Ngạt khí độc / thiếu oxy trong hố ga tưới | 20 (4×5) | Thổi thông gió ≥ 15p; đo khí O₂ 19,5–23,5% & LEL < 10%; Thẻ Nhóm 3, dây cứu sinh + người canh miệng hố. | 4 (1×4) |
| 6 | Phơi nhiễm thuốc BVTV (TT 21/2015) | 12 (3×4) | Ưu tiên IPM sinh học; KTV có SAH-CRD-19; dừng gió > 4,0 m/s / nắng > 32 °C; pha cách nước ≥ 15 m, mặt nạ phin lọc. | 3 (1×3) |
| 7 | Sét đánh & sốc nhiệt mùa hè Đà Nẵng | 15 (3×5) | Thực thi Sét 30–30; khi nắng ≥ 35 °C áp dụng nhịp 45p làm – 15p nghỉ bóng mát + uống 200–250 mL nước/20p. | 3 (1×3) |
| 8 | Lật máy đẩy / ngồi lái trên bờ kè dốc | 15 (3×5) | Dốc ≤ 15° mới chạy máy đẩy/ngồi lái (bật ROPS + đai); dốc > 15° chuyển đeo vai; > 25° đeo dây cứu sinh neo trên đỉnh. | 3 (1×3) |
| 9 | Cháy nổ xăng pha Can Đỏ 2T / Can Xanh 4T | 15 (3×5) | Tắt máy để nguội ≥ 3–5p, châm xăng cách nguồn lửa ≥ 5 m trên khay tràn; xăng 2T quá 14 ngày hủy bỏ ngay. | 3 (1×3) |
| 10 | Ong vò vẽ, rắn rết & điện rò ngoài trời | 12 (3×4) | Dùng gậy dài gạt thăm bụi trước khi cắt; phát hiện tổ ong lùi ≥ 15 m báo kiểm soát côn trùng; thiết bị điện qua RCD ≤ 30 mA. | 3 (1×3) |
5.3. Bảng phân tích an toàn công việc (JSA) cho 8 đầu việc trọng yếu
| Công việc (JSA) | Các bước thực hiện chính | Mối nguy tiềm ẩn theo bước | Thao tác khóa an toàn bắt buộc |
|---|---|---|---|
| JSA-01: Cắt cỏ máy đẩy & ngồi lái | Dọn sỏi rác → Kiểm 4T/ROPS → Cắt vạch ngang dốc/lên xuống | Văng gạch đá, lật sườn dốc trơn, chạm cổ rễ cây non. | Khóa dốc ≤ 15°, thắt dây đai ROPS, nâng cao cắt mùa hạn +0,5–1,0 cm. |
| JSA-02: Cắt cỏ cầm tay gần đường đi | Quây vùng 15 m → Đeo giáp/kính → Dựng lưới → Cắt tỉa mép | Đá bắn vỡ kính xe đỗ/kính sảnh, cắt rách vỏ gốc cây. | Dời xe trước cắt, dựng khung lưới 1,8 × 2,0 m khi < 15 m, dùng dây cước quanh gốc. |
| JSA-03: Pha & châm nhiên liệu 2T/4T | Lấy đúng Can Đỏ/Xanh → Để nguội máy → Rót trên khay tràn | Đổ nhầm 2T/4T kẹt piston; bén lửa do bô máy còn nóng. | Đọc hạn 14 ngày trên Can Đỏ 2T; chờ nguội 3–5p, cách lửa ≥ 5 m, lau khô tràn. |
| JSA-04: Tỉa cành trên cao (> 2 m) | Cử Người gác & rào ≥ 6 m → Kiểm dây/thẻ N3 → Cắt 3 nhát cổ cành | Rơi cành trúng người đi ngang, đứt dây đai, kẹt kẹp lưỡi cưa. | Thực hiện đủ 3 nhát (nhát dưới → nhát xả → nhát sát cổ cành), giữ liên lạc bộ đàm. |
| JSA-05: Hạ cây & cứu hộ cây đổ bão | Rà lưới điện → Dọn 2 lối thoát 45° → Cắt giảm tải cành nén | Cành cong bật ngược như lò xo, phóng điện trung thế, kẹt gốc đổ. | Cách ly ≥ 10 m nếu vướng điện; cắt rãnh dẫn hướng giữ chừa bản lề gốc, khoanh 2× H. |
| JSA-06: Phun thuốc BVTV & rải phân | Khóa tưới 24–48h → Pha 4 Đúng cách nước ≥ 15 m → Phun xuôi gió | Hít hơi thuốc, gió thổi tạt vào người qua đường, trôi xuống hồ cá. | Gió > 4,0 m/s hoặc > 32 °C dừng phun; cách mép nước ≥ 3,0 m; cắm biển 4–24h; súc 3 lần. |
| JSA-07: Bảo trì hố van & bể ngầm tưới | Mở nắp thông gió 15p → Đo khí O₂/LEL → Đeo dây & xuống kiểm | Ngạt khí mêtan/H₂S tích tụ đáy hố ga, rò điện máy bơm ẩm ướt. | Bắt buộc có Thẻ Nhóm 3, đo khí đạt mới xuống, 1 người trực canh dây cứu sinh miệng hố. |
| JSA-08: Khử trùng cồn & dọn sinh khối | Nhúng/xịt Cồn 70% ≥ 30s → Băm/xếp 4 nhóm sinh khối → Rời điểm | Lây chéo nấm mũ cây giữa các lô, trượt ngã do dăm gỗ/nước ướt. | Khử trùng dao cưa đủ 30 giây; cấm đốt lá lộ thiên NĐ 45/2022; giải tỏa lối đi sạch gọn. |
Quy trình áp dụng đánh giá rủi ro 5×5 và JSA theo trình tự
- Ngay khi khảo sát
BM-LSC-01, kỹ sư đánh giá đủ 10 mối nguy trên Sheet 7 bộ Excel: đánh dấu rõ mọi tuyến dây điện theo Điều 15 NĐ 62/2025, hố ga kín, cây rỗngt/R < 0,30và khu sát đường đi dưới 15 m. - Lập bộ hồ sơ
HSE-LSC-01+ chứng chỉSAH-CRD-13..19trình BQL/HSE Chủ đầu tư phê duyệt trước ngày nhận quân chính thức.
- Đối với các công việc có R trước ≥ 10 điểm (leo cây > 2 m, xe nâng, xe cẩu, cưa xích, chặt hạ cây, xuống hố van ngầm, phun thuốc BVTV gần lối đi), bắt buộc cấp phép theo từng ca trên BM-LSC-02.
- Kiểm thực tế hiệu lực Thẻ Nhóm 3 (24 tháng) và thẻ đào tạo BVTV trước khi cho thợ bước lên giỏ xe nâng hoặc mang cưa.
- Lúc 05:50 hoặc đầu mỗi ca thi công ngoài trời, Tổ trưởng tập trung đội kiểm tốc độ gió/dự báo dông sét, đọc to từng bước công việc – mối nguy – cách dừng việc trên BM-LSC-09.
- Kiểm tận mắt 3 thứ: Can Đỏ 2T còn hạn ≤ 14 ngày / Can Xanh 4T RON 95, máy đo khí (nếu vào hố ga) và đủ PPE chống văng/cắt; 100% thành viên ký nhận đầu ca trước khi ra hiện trường.
- Trong quá trình chạy máy, Người gác quan sát vành đai 15 m / ≥ 6 m và diễn biến mây dông; khi thấy chớp–sấm ≤ 30 giây hoặc gió mạnh đạt cấp 5 (≥ 8,0 m/s), thổi còi lệnh dừng toàn đội ngay lập tức.
- Khi nhiệt độ ngoài trời đạt ≥ 35 °C, Tổ trưởng bấm giờ bắt buộc toàn đội nghỉ bóng mát đúng nhịp 45 phút làm – 15 phút nghỉ và tiếp đủ nước.
- Mọi tình huống suýt xảy ra (đá chạm lưới chắn, phát hiện dây điện sà thấp, hụt khí trong hố van, rò ống nhiên liệu) được ghi nhận trong ≤ 24 giờ, cập nhật vào BM-LSC-10 để rút kinh nghiệm toàn cụm và điều chỉnh lại ma trận JSA.
Xử lý tình huống ngoại lệ rủi ro cao ngoài hiện trường
| Tình huống phát sinh bất ngờ | Rủi ro đe dọa tính mạng | Cách xử lý chuẩn SONGANHHYG |
|---|---|---|
| 1. Gặp ổ ong vò vẽ lớn hoặc rắn trong bụi rậm khi cắt tỉa | Bị đàn ong đốt gây sốc phản vệ hoặc rắn cắn. | Dừng máy rút lùi nhẹ nhàng tối thiểu ≥ 15 m, dựng biển cảnh báo quanh bụi cây; chuyển đội Kiểm soát Côn trùng (SOP-PCS-13/14) xử lý ban đêm an toàn trước khi cắt tiếp. |
| 2. Mất điện cục bộ hoặc sấm sét kéo dài khi đang cắt hạ dở cành | Cành bị cưa dở treo lơ lửng gió quật rơi xuống đường. | Dừng ngay quy tắc Sét 30–30; nếu cành đã khấc cắt lửng, giữ vòng rào cảnh báo 2× H + Người gác túc trực không tháo dỡ cho đến khi hết sấm đủ 30 phút để hạ dứt điểm. |
| 3. Khách hàng yêu cầu cắt nhanh cành gần dây trần không chờ Điện lực | Vi phạm Điều 15 NĐ 62/2025, nguy cơ phóng điện tử vong. | Từ chối dứt khoát bằng văn bản trên BM-LSC-02 và giải thích ranh giới an toàn điện cao thế, đề nghị BQL phối hợp Điện lực cắt điện theo đúng quy trình. |
Chứng chỉ năng lực, biểu mẫu và tờ hướng dẫn công việc liên kết
- Chứng chỉ bắt buộc theo đầu việc: SAH-CRD-18 (ĐH Nông Lâm – ĐH Huế, QĐ
682/QĐ-ĐHNL), SAH-CRD-19 (Đào tạo BVTV) và SAH-CRD-13..17 (Thẻ ATLĐ Nhóm 3 tái huấn luyện 24 tháng theo NĐ 44/2016/NĐ-CP). - Biểu mẫu & Bảng tính liên thông: BM-LSC-09 · Phiếu Risk 5×5 & JSA đầu ca · BM-LSC-02 · Đánh giá Rủi ro & PTW · BM-LSC-10 · Theo dõi CAR & Tái nghiệm thu · Sheet 7 · Excel Ma trận 5×5 & CAR.
- Bộ 6 Tờ Hướng dẫn Công việc 1 trang áp dụng cùng JSA: WI-LSC-01 · WI-LSC-02 · WI-LSC-03 · WI-LSC-04 · WI-LSC-05 · WI-LSC-06.
Lịch sử phiên bản và căn cứ pháp luật áp dụng
| Phiên bản | Ngày hiệu lực | Người biên soạn / Duyệt | Nội dung ban hành |
|---|---|---|---|
| v3.0 | 19/11/2026 | Phòng Kỹ thuật Cảnh quan & QA/HSE · Ms. Mỹ Anh duyệt | Ban hành chính thức hồ sơ HSE-LSC-01 gồm Ma trận Đánh giá Rủi ro 5×5, Tháp 5 tầng kiểm soát 10 mối nguy trọng yếu, Bảng JSA 8 đầu việc cảnh quan và 7 điều kiện dừng việc tức thì, đồng bộ phiếu BM-LSC-09, Sheet 7 Excel và pháp luật Việt Nam (NĐ 62/2025, NĐ 44/2016, NĐ 64/2010, TT 21/2015, NĐ 45/2022, NĐ 13/2023, BLLĐ 2019). |