SỔ TAY BỎ TÚI HIỆN TRƯỜNG · FIELD TECHNICIAN POCKET HANDBOOK & RED RULES
HB-PCS-01 · SỔ TAY KỸ THUẬT VIÊN KIỂM SOÁT CÔN TRÙNG HIỆN TRƯỜNG (BỎ TÚI)
Cẩm nang thực hành dành cho kỹ thuật viên diệt côn trùng và khử trùng SONGANHHYG: nhớ gọn 10 Lệnh Cấm (Red Rules), bảng tỷ lệ pha 9 chế phẩm phê duyệt, quy tắc giữ nguyên 0 bả độc Vành 3, cấm phun đè lên bả Gel, bảo vệ bể cá Koi ≥ 3,0 m, tắt đầu báo khói trước ULV, súc 3 lần CTNH 18 01 01 và nhịp 1 ca chuẩn.
HB-PCS-01
Phiên bản 3.0
Phiên bản 3.0
10 Lệnh Cấm bảo vệ tính mạng & khách hàng
9 Mã SAH-APR · Cấm phun đè Gel
Vành 3: 0 Bả · Hồ Koi ≥ 3,0 m · RCD
6 Tờ WI-PCS-01..06 & 4 Thẻ JC-PCS
MỤC 1
Khung kiểm soát sổ tay hiện trường và bộ tài liệu đi kèm
| Mã tài liệu | HB-PCS-01 (Phân hệ Đào tạo & Hiện trường · Technician Pocket Handbook) | Phiên bản & Hiệu lực | v3.0 · Hiệu lực từ 19/11/2026 |
| Đối tượng sử dụng | Toàn bộ kỹ thuật viên chính thức, KTV thử việc và tổ đội xử lý mối/ong/khử trùng thuộc SONGANHHYG | Phạm vi áp dụng | Nhà hàng bếp F&B ca đêm, khách sạn resort, nhà máy thực phẩm/dược, trường học, bệnh viện và nhà dân |
| Bộ phận biên soạn | Phòng Kỹ thuật Kiểm soát Côn trùng & QA/HSE | Người phê duyệt | Đại diện Pháp luật: Ms. Mỹ Anh |
| Thẻ & Hướng dẫn kèm | JC-PCS-01..JC-PCS-04 (4 thẻ hình SVG) và WI-PCS-01..WI-PCS-06 (6 tờ hướng dẫn 1 trang ép plastic) |
Hotline khẩn 24/7 | 0905 751 566 · Hỗ trợ xử lý tràn hóa chất, ngộ độc hoặc ca khẩn |
| Căn cứ quy chuẩn | Hệ thống SOP: HSE-PCS-01, PCS-03, PCS-04, PCS-06..16, PCS-20..22, BM-PCS-02, BM-PCS-07, BM-PCS-09 · Pháp luật & Thẻ nghề: NĐ 91/2016, NĐ 129/2024, QĐ 3711/QĐ-BYT, TCVN 7958, NĐ 44/2016 (SAH-CRD-06..17), NĐ 45/2022 (CTNH 18 01 01). |
||
MỤC 2
Bốn điều giữ nghề và giữ uy tín cho anh em làm dịch hại
Nghề xử lý côn trùng toàn tiếp xúc hóa chất, chui trần tối, mở hố ga hay làm ca khuya từ 11 giờ đêm tới 4 giờ sáng. Nhiều thợ đi làm lâu năm rất thạo tay bơm, nhưng đôi khi chỉ một phút tặc lưỡi làm ẩu lại khiến cả công ty bị mất hợp đồng hoặc bản thân rước bệnh. Sổ tay này chốt bốn điều đơn giản để anh em tự giữ mình:
- Pha đúng cốc chia ml trên khay chống tràn, không pha "nhắm bằng mắt": Pha quá đặc không giết sâu nhanh hơn mà chỉ làm gián, muỗi nhớn thuốc, cháy lá cây cảnh và nặng mùi phòng ngủ khách sạn.
- Thấy đầu báo khói chưa ngắt, thực phẩm còn hở hay hồ cá Koi chưa che là không bấm cò: Một phút kiểm chéo với kỹ thuật tòa nhà cứu được cả ca đền hệ thống chữa cháy hay bể cá hàng trăm triệu đồng.
- Giữ Vành 3 trong nhà 0 bả độc và tuyệt đối không phun thuốc nước đè lên bả Gel: Bả độc giết chuột trên trần thạch cao sẽ biến thành mùi xác thối om cả tầng văn phòng; phun Pyrethroid lên Gel bếp làm gián tản ra khắp nơi.
- Súc vỏ chai đủ 3 lần, lau mặt bàn sạch và bàn giao đủ giờ cách ly: Giữ an toàn cho trẻ nhỏ ở trường học và nhân viên bếp sáng hôm sau chính là giữ cơm lâu bền cho cả đội.
MỤC 3
Tra nhanh pha 9 chế phẩm, đồ bảo hộ A1P2 và kiểm tra thiết bị
Trước khi xuất kho lên xe, kiểm tra đủ 4 hạng mục dưới đây theo WI-PCS-01 và WI-PCS-02:
| Hạng mục chuẩn bị | Thông số đúng bắt buộc | Lỗi hay mắc & cách khắc phục ngay |
|---|---|---|
| 1. 9 Mã chế phẩm phê duyệt | Chỉ lấy chai có nhãn gốc thuộc SAH-APR-PCS-01..09 còn hạn dùng và khớp kế hoạch luân phiên tháng (cân bằng Nhóm 3A ≤ 55%). | San chiết thuốc sang chai nước suối → Sai quy định nghiêm trọng, thu hồi xử lý thải bỏ ngay. |
| 2. Pha chế & Cốc đong trên khay | Pha trên khay chống tràn cách hồ nước/mương thoát ≥ 15 m; dùng ống xi-lanh / cốc ml; lắc súc vỏ chai rỗng 3 lần đổ vào bình, đục vỏ bỏ túi CTNH 18 01 01. | Đổ nước tráng chai thuốc xuống phễu sàn hoặc vứt vỏ chai vào thùng rác sinh hoạt. |
| 3. Bảo hộ PPE & Sơ cứu | Mặt nạ phin lọc A1P2 còn kín hơi, găng cao su Nitrile ≥ 0,38 mm, kính kín chống bắn, bộ sơ cứu rửa mắt nước muối và thẻ giải độc JC-PCS-04 (Vitamin K1). | Đeo khẩu trang y tế vải thay cho phin lọc A1P2 khi phun tồn lưu hay ULV trong nhà. |
| 4. Máy phun tồn lưu, ULV & RCD | Béc quạt 8002E áp lực 2,5–3,8 bar (cách tường 45 cm); hạt ULV 10–30 µm; máy phun điện cắm qua cầu dao RCD ≤ 30 mA bấm nút TEST trước khi chạy. | Mang máy mù nhiệt chạy dầu Diesel vào phun trong phòng kín hoặc chạy ULV khi dây dẫn trầy vỏ. |
MỤC 4
10 lệnh cấm (Red Rules) và 7 điều kiện dừng việc tức thì
10 lệnh cấm bắt buộc nhớ nằm lòng (Red Rules)
- R1: Không dùng hóa chất ngoài 9 mã
SAH-APR-PCS-01..09hoặc hết hạn ĐKLH. - R2: Không đặt bất kỳ viên bả độc chuột nào ở Vành 3 bên trong nhà, bếp ăn, kho lạnh, văn phòng hay trên trần thạch cao (giữ 0 bả độc).
- R3: Không phun thuốc lỏng nhóm Pyrethroid đè lên vị trí đã chấm bả Gel gián Đức hoặc bả kiến đa chúa.
- R4: Không bấm máy phun ULV hoặc phun mù nhiệt khi kỹ thuật tòa nhà chưa xác nhận tắt đầu báo khói.
- R5: Không phun khi thực phẩm còn để hở, còn người/vật nuôi trong phòng hoặc bể cá Koi sát đó chưa được che bạt + giữ khoảng đệm ≥ 3,0 m.
- R6: Không sử dụng máy phun mù nhiệt Diesel bên trong không gian kín tòa nhà.
- R7: Không cắm máy phun điện ULV khi chưa qua cầu dao chống giật
RCD30 mA hoặc trên mặt sàn đọng vũng nước. - R8: Không trèo thang/lên trần cao > 2,0 m hay chui xuống hố ga sâu khi chưa có Thẻ Nhóm 3
SAH-CRD-13..17và chưa đo khí an toàn. - R9: Không sang chiết hóa chất vào vỏ chai nước uống hoặc bỏ quên vỏ chai rỗng chưa súc 3 lần đục thủng CTNH
18 01 01. - R10: Không chụp ảnh lộ mặt khách, biển số xe riêng hay thông tin mật dây chuyền nhà máy (NĐ 13/2023).
7 tình huống dừng việc ngay không cần hỏi lại
- Tình huống 1 · Còn người / Bếp đang nấu: Dừng bấm cò ngay, yêu cầu sơ tán hết người và che kín đồ ăn mới làm tiếp.
- Tình huống 2 · Báo cháy chưa ngắt: Chưa có xác nhận tắt zone báo khói của M&E → không nổ máy ULV dù khách hối gấp tiến độ.
- Tình huống 3 · Bể cá Koi chưa bọc bạt: Thấy hồ cá ngoài sân sát tường cần phun → trải bạt phủ, nhờ tắt sục khí lọc và giữ khoảng cách ≥ 3,0 m.
- Tình huống 4 · Gió ngoài trời > 4,0 m/s hoặc sắp mưa: Dừng phun ngoài trời ngay vì sương bay tạt vào người xung quanh và mất tác dụng thuốc.
- Tình huống 5 · Nghi kẹt bả Vành 3 hoặc đổ tràn dung dịch: Dừng việc ngay, rải thấm hút trơ (không xịt nước trôi cống), thu hồi gói kín.
- Tình huống 6 · Hố ga thiếu oxy / Mùi khí nồng: Đóng nắp rào tạm hoặc thông gió cưỡng bức, gọi Thẻ Nhóm 3 có máy đo khí xử lý đúng quy trình.
- Tình huống 7 · Tổ ong lớn sát dây điện / Rắn độc lạ: Lùi ra ngoài vòng rào 15–20 m, cắm biển cảnh báo và gọi Tổ trưởng xử lý ban đêm / Kiểm lâm.
MỤC 5
Thông số bỏ túi theo từng nhóm dịch hại thực địa
| Nhóm nghiệp vụ (WI kèm) | Con số chuẩn phải nhớ khi thao tác | Mẹo thợ lâu năm tránh lỗi hay lặp |
|---|---|---|
| 1. Chuột 3 vành đai (WI-PCS-03) | Vành 1–2 ngoài cách 10–15 m (hộp khóa xỏ ty thép); Vành 3 trong nhà cách 3–5 m dùng bẫy cơ/keo (0 bả độc); kho lạnh dùng Inox bôi dầu silicon. | Luôn kiểm kỹ khe cửa kho hở > 6 mm để chụp ảnh ghi vào BM-PCS-01, đề nghị lắp gioăng ≤ 3 mm; bẫy sập gài chốt an toàn tới khi đặt sát tường mới mở. |
| 2. Gián Đức & Kiến (WI-PCS-04) | Chấm Gel từng hạt nhỏ 0,05–0,1 g sâu trong khe tủ nóng/máy lạnh/bản lề; cách xa vị trí phun nước tối thiểu 0,5 m. | Chấm to từng cục vừa phí thuốc vừa chảy ố tủ gỗ inox, mà chấm vài giọt nhỏ bằng hạt đậu xanh dọc đường gián bò lại hiệu quả gấp ba. |
| 3. Ruồi, Ba khoang & Kho (WI-PCS-05) | Đèn UV treo cao 1,5–2,0 m, cách thực phẩm hở ≥ 3,0 m (bóng ≤ 8.000h); kho xếp cách tường ≥ 50 cm, kê pallet ≥ 15 cm. | Không treo đèn UV chiếu thẳng ra cửa chính vì ánh sáng xanh lôi thêm bọ cánh cứng từ ngoài sân bay ùa vào trong nhà hàng. |
| 4. Muỗi & Phun tồn lưu (WI-PCS-02) | Rà béc quạt 8002E cách tường 45 cm đều tay 50 mL/m²; ULV khung 06:00–08:30 và 16:30–18:30; thông gió cách ly 45–60 phút. | Đi giật lùi ra cửa để mặt không đâm vào màn sương vừa phun; xong ca lau tay nắm cửa, công tắc và mặt bàn ăn bằng khăn ẩm sạch. |
| 5. Rệp, Ong đêm & Mối (WI-PCS-06) | Rệp phong tỏa cụm 4 phòng, giặt ≥ 60 °C + hơi 80–100 °C, tái kiểm ngày 10–14; tổ ong xử lý sau 19:30 đèn đỏ rào 15–20 m. | Khi xử lý rệp giường nhớ soi kỹ các đầu ốc vít dưới gầm dát giường và chân nẹp gỗ đầu giường vì trứng rệp thường dính dày đặc ở khe tối. |
MỤC 6
Nhịp một ca làm việc năm bước ngoài hiện trường
BƯỚC 1 Kiểm trang bị PPE A1P2, cốc đong, chai nhãn gốc và ký BM-PCS-09Phụ trách: Toàn đội
- Kiểm đủ kính chống bắn, găng Nitrile ≥ 0,38 mm, mặt nạ
A1P2còn khít hơi, cầu daoRCD30 mA, tem ngày hạn 9 chế phẩm và nghe KTV trưởng nhắc JSA rồi ký tên vào BM-PCS-09.
Chốt kiểm đầu ca: Thiếu mặt nạ phin lọc còn hạn hoặc mang sai bả độc vào khu Vành 3 là dừng chuyển quân ngay trước cửa kho.
BƯỚC 2 Phối hợp BQL tắt báo khói, bọc đồ ăn, che bể cá và rào biểnPhụ trách: KTV Trưởng & KTV
- Rà qua một lượt toàn bộ phòng phun bảo đảm không còn khách/nhân viên, xác nhận M&E đã tắt đầu báo khói (khi phun ULV), kéo bạt phủ đồ ăn hở & hồ cá Koi, rồi dựng biển cảnh báo cách ly ngay tại cửa ra vào.
BƯỚC 3 Pha trên khay chống tràn, thi công đúng loài và đúng vùng cấm phun đèPhụ trách: KTV Hiện trường
- Cân đong theo tỷ lệ thẻ
JC-PCS-01trên khay chống tràn; kiểm trạm Vành 1–2 trước khi vào Vành 3, chấm Gel bếp tách khỏi khu vực phun sương, giữ đúng áp lực béc8002Evà góc vòi ULV 45°.
BƯỚC 4 Súc vỏ chai 3 lần đục thủng CTNH và giữ kín ảnh NĐ 13/2023Phụ trách: KTV Hiện trường
- Vỏ chai hết thuốc đổ 1/4 nước lắc mạnh tráng 3 lần đổ hết vào bình phun rồi đục thủng đáy cho vào túi CTNH mã
18 01 01; chụp đủ ảnh trạm/khe hở cận cảnh (không dính mặt người hay biển số xe riêng).
BƯỚC 5 Mở thông gió đủ giờ cách ly, lau bề mặt tiếp xúc và ký BM-PCS-07Phụ trách: KTV Trưởng & BQL
- Hết thời gian cách ly 45–60 phút (hoặc ≥ 12–24h ở trường học), mở thông gió cưỡng bức, lau sạch lại mặt bàn ghế, tay nắm cửa, xác nhận bật lại đầu báo khói và ký chốt giờ mở cửa trên BM-PCS-07.
MỤC 7
Bảng tra sáu tờ hướng dẫn công việc và bốn thẻ trực quan SVG
| Mã tài liệu | Tình huống áp dụng thực tế | Liên kết mở 1 trang |
|---|---|---|
| WI-PCS-01 | Pha 9 chế phẩm phê duyệt, mang PPE A1P2 & súc 3 lần CTNH 18 01 01 | Mở tờ WI-PCS-01 |
| WI-PCS-02 | Hiệu chuẩn béc 8002E, ULV 10–30 µm, ngắt báo khói & kiểm RCD 30 mA | Mở tờ WI-PCS-02 |
| WI-PCS-03 | Lắp & kiểm 3 vành đai chuột (Vành 3: 0 bả độc) và bẫy Inox kho lạnh | Mở tờ WI-PCS-03 |
| WI-PCS-04 | Chấm bả Gel 0,05–0,1 g gián Đức / kiến & quy tắc cấm phun Pyrethroid đè bả | Mở tờ WI-PCS-04 |
| WI-PCS-05 | Lắp đèn UV cách thực phẩm 3 m, Pheromone & quét bìa Topfly 10WG Nhóm 4A | Mở tờ WI-PCS-05 |
| WI-PCS-06 | Phong tỏa 4 phòng rệp giường 60–100 °C, đánh tổ ong ban đêm & giao cách ly | Mở tờ WI-PCS-06 |
| JC-PCS-01..04 | 4 Thẻ hình SVG dán xe: Pha 9 thuốc, 3 vành đai & UV, Cấm phun đè & Sơ cứu | Mở bộ 4 thẻ SVG |
MỤC 8
Thẻ tay nghề, đạo đức bảo mật và quyền bảo vệ người lao động
- Chứng chỉ nghề theo hạng mục: Phun diệt côn trùng y tế giữ NIMPE 120 tiết (SAH-CRD-07/08); diệt mối giữ Chứng chỉ ĐH Lâm nghiệp (SAH-CRD-10/11); trên trần cao > 2 m và hố ga sâu giữ Thẻ Nhóm 3 (SAH-CRD-13..17).
- Thái độ hiện trường & giữ kín bí mật doanh nghiệp: Mặc đồng phục sạch sẽ gọn gàng khi đi qua sảnh khách sạn; không bình luận riêng tư hình ảnh khu sản xuất khách hàng (tuân thủ NĐ 13/2023/NĐ-CP).
- Quyền từ chối làm ca mất an toàn: Theo BLLĐ 2019, KTV có quyền từ chối phun khi thiếu phin lọc
A1P2còn hạn, dây máy ULV hở hoặc phòng chưa sơ tán người và báo ngay về 0905 751 566.
MỤC 9
Lịch sử phiên bản và xác nhận ban hành
| Phiên bản | Ngày hiệu lực | Người biên soạn / Duyệt | Nội dung cập nhật |
|---|---|---|---|
| v3.0 | 19/11/2026 | Phòng Kỹ thuật Côn trùng & QA/HSE · Ms. Mỹ Anh duyệt | Phát hành bản Sổ tay Bỏ túi Kỹ thuật viên Kiểm soát Côn trùng HB-PCS-01 đồng bộ cùng 10 Lệnh Cấm (Red Rules), 7 điều kiện dừng việc, bộ 6 tờ WI-PCS-01..06 và phiếu JSA đầu ca BM-PCS-09. |