PCS-13 · Kiểm soát rệp giường khách sạn, resort và ký túc xá
Quy trình khoanh vùng và xử lý rệp giường nhiệt đới (Cimex hemipterus) và rệp giường ôn đới (Cimex lectularius): cô lập phòng gốc A và thực thi phong tỏa đủ 4 phòng liền kề (A-1, A+1, tầng trên, tầng dưới) trên hệ thống đặt phòng / quản lý buồng phòng (PMS), bọc kín đồ vải tại chỗ giặt sấy ≥ 60 °C trong ít nhất 30 phút, tháo bảng đầu giường và ổ điện sau khi ngắt nguồn rồi đi máy phun hơi nước nóng khô (đầu vòi 80–100 °C, ít đọng ẩm) làm chín trứng rệp, phun khe vạt giường bằng Icon 2.5CS 30 mL/L (40 mL/m², tránh mặt nệm) và tái kiểm bắt buộc sau 10–14 ngày trên BM-PCS-06.
Phiên bản 2.0
Khung kiểm soát tài liệu
| Mã tài liệu | PCS-13 | Phiên bản và hiệu lực | v2.0 · Hiệu lực từ 17/11/2026 |
| Đơn vị ban hành | Công ty Cổ phần Dịch vụ Vệ sinh Công nghiệp Đà Nẵng SONGANHHYG (K57/10 Giang Văn Minh, Hòa Thuận Tây, Hải Châu, Đà Nẵng) | Phạm vi áp dụng | Khách sạn 3–5 sao, resort ven biển, căn hộ dịch vụ, homestay và ký túc xá khu công nghiệp tại Đà Nẵng, Hội An, Quảng Nam |
| Bộ phận chủ trì | Phòng Kỹ thuật Kiểm soát Côn trùng và An toàn Môi trường (QA/HSE) | Người phê duyệt | Đại diện Pháp luật: Ms. Mỹ Anh |
| Chu kỳ rà soát | 06 tháng/lần hoặc ngay sau ca xử lý khẩn cấp mùa cao điểm du lịch hè (tháng 4–8) và mùa ẩm (tháng 10–12) | Kênh hỗ trợ 24/7 | Hotline và Zalo: 0905 751 566 · Email: [email protected] |
| Quy chuẩn áp dụng | Nghị định 91/2016/NĐ-CP và Nghị định 129/2024/NĐ-CP (Chế phẩm không mùi đúng ĐKLH Bộ Y tế) · Nghị định 45/2022/NĐ-CP (CTNH 18 01 01) · Nghị định 13/2023/NĐ-CP (Bảo mật thông tin khách lưu trú) · Liên thông BM-PCS-06, BM-PCS-02, BM-PCS-07, JC-PCS-01, JC-PCS-03. |
||
Mục đích, phạm vi kiểm soát và chỉ tiêu nghiệm thu
Mùa khách hè tháng 4–8 ở Đà Nẵng và Hội An phòng xoay tua liên tục, rệp giường (Cimex hemipterus) hay theo vali khách bò vào nếp gấp viền nệm, sau tấm ván đầu giường gỗ và trong hộp ổ cắm âm tường. Còn sang tháng 10–12 trời nồm ẩm kéo dài, nếu mang máy hơi ướt xịt đẫm vào nệm rất dễ làm lõi mút ẩm mốc, khách nằm nghe mùi hôi. Nhiều cơ sở lúc đầu chỉ gọi xử lý gọn một phòng A rồi vội mở bán lại ngay, hậu quả là qua vài ngày khách phòng bên cạnh kêu bị đốt: rệp tránh mùi thuốc đã men theo ống luồn dây điện bò sang vách kề, trong khi số trứng sâu dưới vạt giường lại nở lứa mới sau 6–10 ngày. Quy trình PCS-13 xử lý tận gốc dựa trên 4 việc bắt buộc ngoài hiện trường:
- Phong tỏa đủ 4 phòng liền kề quanh phòng gốc A: Ngay khi nhận tin báo nghi có rệp ở phòng A, phối hợp lễ tân ngưng bán trên hệ thống đặt phòng / quản lý buồng phòng (PMS) đồng thời cả cụm gồm phòng A và đủ 4 phòng kề (A-1 bên trái, A+1 bên phải, phòng ngay tầng trên và phòng ngay tầng dưới) để soi kiểm tra trước khi xử lý.
- Xử lý nhiệt khô trước, không để ẩm nệm: Toàn bộ ga gối, rèm, váy giường được bọc kín ngay tại phòng và mang đi giặt nước nóng hoặc sấy ≥ 60 °C trong ít nhất 30 phút; viền chỉ nệm, bảng đầu giường, hộp ổ điện đã ngắt điện và khe vạt giường được hút bụi HEPA kỹ rồi đi máy phun hơi nước nóng khô (đầu vòi 80–100 °C, ít đọng ẩm) để làm chín trứng rệp.
- Phun tồn lưu đúng chỗ, tránh mặt nằm của khách: Chỉ dùng Icon 2.5CS (
SAH-APR-PCS-09) pha 30 mL/L, phun 40 mL/m² vào khe vạt giường, chân giường, mặt sau tấm ván gỗ và nẹp tường; không để hóa chất chạm lên mặt trên nệm nằm, gối, chăn hay ga. - Tái kiểm tra ngày 10–14 theo cổng AT-05: Ghi đầy đủ kết quả soi từng phòng lên BM-PCS-06 và chỉ ký mở bán phòng trở lại sau đợt tái kiểm ngày 10–14 xác nhận không còn rệp sống hay trứng mới.
Điều kiện áp dụng theo quy mô công trình và các hành vi bị cấm
| Phân hạng quy mô | Phương án phong tỏa cụm phòng và xử lý nhiệt, hóa chất | Kiểm soát đồ vải và mở bán lại |
|---|---|---|
| Cơ sở nhỏ lẻ Homestay, villa, căn hộ cho thuê, nhà trọ < 1.000 m² |
Cô lập ngay phòng A và đủ 4 phòng tiếp giáp (A-1, A+1, tầng trên, tầng dưới nếu cùng trục); bọc kín đồ vải tại phòng để giặt sấy ≥ 60 °C (ít nhất 30 phút); hút bụi HEPA và đi máy phun hơi nước nóng khô (đầu vòi 80–100 °C, ít đọng ẩm) qua ổ cắm chống giật ngắt dòng rò ≤ 30 mA rồi phun khe vạt giường bằng Icon 2.5CS (30 mL/L, 40 mL/m²). | Lập BM-PCS-06 và BM-PCS-07; không cho khách mới nhận phòng cho đến khi hoàn tất cách ly 60 phút đợt 1 và đạt kiểm tra ngày thứ 10–14. |
| Tổ hợp lớn, khách sạn 3–5 sao, resort, ký túc xá Diện tích từ 1.000 m² trở lên |
Ngưng bán trên hệ thống quản lý buồng phòng trọn cụm 5 phòng (phòng gốc A cộng A-1, A+1, tầng trên, tầng dưới); bộ phận kỹ thuật điện nước ngắt cầu dao tổng cấp điện phòng và tháo bảng đầu giường, mặt che ổ điện, nẹp gỗ; tách luồng xe đẩy đồ vải bọc túi hòa tan đưa thẳng về xưởng giặt công nghiệp ≥ 60 °C. | Ghi kết quả soi từng phòng trong cụm lên BM-PCS-06 và nhật ký pha chế BM-PCS-02; chỉ QA/HSE và trưởng buồng phòng ký cho phép mở bán lại sau khi tái kiểm ngày 10–14 đạt 0 cá thể. |
SAH-APR-PCS-09) và gây kích ứng da, hô hấp cho người ngủ (JC-PCS-03).
(2) Không bỏ qua kiểm tra phong tỏa đủ 4 phòng liền kề (A-1, A+1, tầng trên, tầng dưới) và không mở bán phòng trước mốc tái kiểm 10–14 ngày: Rệp bò xuyên ống điện sang phòng cạnh bên và trứng sót sẽ nở sau 6–10 ngày.
(3) Không ôm đồ vải bẩn chưa niêm phong đi qua hành lang, thang máy hay ném vào ống đổ đồ vải chung: Làm rơi rệp và trứng phát tán ra toàn bộ tầng lầu.
(4) Không dùng hơi nước nóng hay máy hút bụi quanh ổ điện khi chưa ngắt cầu dao phòng, hoặc dùng hơi nước quá ướt làm ẩm lõi nệm vào mùa mưa nồm ẩm.
Phân công phối hợp thực tế tại công trình
| Vai trò | Việc cần làm trước và trong ca | Kiểm tra và bàn giao sau ca |
|---|---|---|
| KTV trưởng | Xác nhận phạm vi phong tỏa phòng gốc A cùng cụm 4 phòng kề (A-1, A+1, tầng trên, tầng dưới); soi đèn kiểm tra toàn cụm và giám sát tỷ lệ pha Icon 2.5CS 30 mL/L. | Lập biên bản phong tỏa trên BM-PCS-06 và BM-PCS-07; quay lại tái kiểm tra toàn bộ cụm phòng vào ngày 10–14 trước khi ký xác nhận mở bán phòng. |
| KTV hiện trường | Mặc đồ bảo hộ kín cổ tay, cổ chân, mang bao giày dùng một lần; hút bụi HEPA, chạy máy phun hơi nước nóng khô (đầu vòi 80–100 °C, ít đọng ẩm) qua ổ cắm chống giật ngắt dòng rò ≤ 30 mA và phun khe vạt, gầm giường (không phun mặt nệm). | Tháo bao giày cho vào túi kín ngay tại cửa phòng chống mang rệp sang phòng khác; súc rửa vỏ chai 3 lần, bỏ túi CTNH 18 01 01; cắm biển cách ly đủ 60 phút và đặt bẫy giám sát dưới chân giường. |
| Nhân viên buồng phòng | Phối hợp lễ tân ngưng bán trọn cụm phòng trên hệ thống quản lý buồng phòng; tháo nhẹ ga gối, rèm cửa, váy giường bỏ túi hòa tan hoặc túi niêm phong hai lớp cột chặt miệng ngay tại phòng rồi chuyển thẳng xuống xưởng giặt ≥ 60 °C ít nhất 30 phút. | Theo dõi biển cách ly đủ 60 phút mới mở cửa thông gió phòng; không nhận khách vào cụm phòng đang theo dõi khi KTV trưởng và trưởng buồng phòng chưa ký xác nhận đạt sau đợt tái kiểm ngày 10–14. |
| Bộ phận kỹ thuật điện nước | Ngắt cầu dao tổng cấp điện phòng cần xử lý; tháo bảng đầu giường gỗ treo tường, mặt nạ ổ cắm, công tắc và nẹp chân tường lỏng để đội KTV soi và xử lý sau vách gỗ. | Kiểm tra lại điểm đấu nối điện, gắn lại mặt nạ ổ cắm và bảng đầu giường sau khi mặt tường và khe vạt giường đã khô hẳn sau 60 phút cách ly. |
Thông số phong tỏa 4 phòng, xử lý nhiệt 60–100 °C và chế phẩm Icon 2.5CS
5.1. Bảng thông số bắt buộc từ lúc phong tỏa cụm phòng đến tái kiểm ngày 10–14
| Hạng mục kiểm soát | Mốc thông số bắt buộc | Phương pháp kiểm soát và lưu ý thực địa |
|---|---|---|
| Phong tỏa 4 phòng liền kề (BM-PCS-06) | Phòng gốc A + A-1 + A+1 + phòng tầng trên + phòng tầng dưới | Soi viền chỉ nệm 4 góc, khe bảng đầu giường gỗ, hộp ổ điện sát giường trên cả 5 phòng; bất kỳ phòng kề nào có từ 1 dấu vết phân hoặc xác lột trở lên phải đưa vào xử lý đồng thời. |
| Giặt và sấy nhiệt đồ vải | Nước nóng ≥ 60 °C trong ít nhất 30 phút (hoặc sấy ≥ 60 °C ít nhất 30 phút) | Bọc kín trong túi hòa tan hoặc túi niêm phong hai lớp ngay bên trong phòng trước khi ra cửa; kiểm chứng đồng hồ nhiệt máy giặt, máy sấy đạt đúng ngưỡng. |
| Hút bụi HEPA và máy phun hơi nước nóng khô | Đầu phun hơi nóng khô đạt 80–100 °C (tốc độ 2–3 cm/s) · Cắm qua ổ cắm chống giật ngắt dòng rò ≤ 30 mA | Hút HEPA trước rồi đi vòi ủi hơi nóng khô 80–100 °C sát đường chỉ nệm, bảng đầu giường tháo rời, khe vạt gỗ, nẹp tường để làm chín trứng rệp mà ít đọng ẩm trên lõi nệm. |
| Phun tồn lưu khe vạt, chân tường | Icon 2.5CS 30 mL/L · Định mức 40 mL/m² · Cách ly 60 phút | Chỉ phun vào khe vạt giường, gầm khung giường, mặt sau bảng gỗ, nẹp chân tường; không phun lên mặt nệm nằm, gối, chăn, ga. |
| Tái kiểm bắt buộc (Cổng AT-05) | Biên bản BM-PCS-06 · Tái kiểm ngày thứ 10–14 | Đặt bẫy giám sát chân giường; ngày 10–14 kiểm tra lại toàn bộ cụm phòng, đạt 0 cá thể rệp sống mới ký mở bán lại trên hệ thống quản lý buồng phòng. |
5.2. Đồ bảo hộ, chống mang rệp sang phòng khác và xử lý đồ nhạy nhiệt
- Đồ bảo hộ chống mang rệp ra ngoài: KTV mặc đồ bảo hộ liền thân bó cổ tay, cổ chân, đeo bao giày dùng một lần (tháo bỏ vào túi kín ngay tại cửa phòng khi ra ngoài để không mang rệp theo gấu quần sang phòng khác), găng Nitrile dày từ 0,38 mm trở lên, kính che mắt chống bỏng hơi nhiệt và khẩu trang lọc bụi và hơi hữu cơ A1P2.
- Xử lý vật dụng nhạy nhiệt (vali, giày da, sách, gối trang trí): Không cho vào máy giặt nóng và không xịt hóa chất; bọc kín trong túi niêm phong để hút HEPA kỹ khe khóa kéo, ủi hơi nóng khô giữ khoảng cách an toàn hoặc xử lý cấp đông sâu -18 °C trong ít nhất 72 giờ nếu khách sạn có kho cấp đông chuyên dụng (luôn tuân thủ không chụp hành lý, hộ chiếu khách theo NĐ 13/2023/NĐ-CP).
5.3. Chế phẩm phê duyệt Icon 2.5CS: Chỗ được phun và chỗ tuyệt đối tránh
- Chế phẩm và mã phê duyệt: Icon 2.5CS (SAH-APR-PCS-09, Syngenta, Số ĐKLH
VNDP-HC-023-10-15), hoạt chất Lambda-Cyhalothrin 2,5% vi nang iCAP phóng thích chậm, không mùi, không làm ố vải rèm hay sơn nước (tồn lưu rệp giường 2 tháng). - Tỷ lệ pha và định mức chuẩn: Pha chính xác 30 mL/L nước sạch bằng cốc đong chia vạch trên khay chống tràn; lắp béc phẳng khe mịn phun định mức 40 mL/m² lên khe kẹt gỗ và chân tường, cắm biển cách ly ít nhất 60 phút đến khi khô hoàn toàn rồi thông gió.
- Chỗ được phun và chỗ tuyệt đối tránh: Chỉ phun vào khe vạt giường, gầm khung giường, chân giường, mặt sau bảng đầu giường đã tháo, khe nẹp chân tường và khung cửa; không phun lên bề mặt nệm nằm, gối, chăn, ga hoặc bên trong tủ quần áo.
Trình tự thực hiện từng bước và điểm kiểm tra bắt buộc
- Ngưng bán phòng A trên hệ thống quản lý buồng phòng ngay khi tiếp nhận tin; không kéo nệm, vali hay ghế sofa ra hành lang trước khi xử lý.
- Lập BM-PCS-06 và dùng đèn pin soi rọi góc xéo kết hợp kính lúp kiểm tra đủ cụm 4 phòng liền kề (A-1, A+1, phòng ngay tầng trên và phòng ngay tầng dưới) dọc 4 góc viền chỉ nệm, đầu giường và mặt che ổ điện.
- Tháo nhẹ nhàng ga trải giường, vỏ gối, chăn, rèm cửa, váy giường và tấm bảo vệ nệm ngay trên giường, bỏ vào túi hòa tan trong nước nóng hoặc túi niêm phong hai lớp cột chặt miệng ngay trong phòng.
- Chuyển thẳng túi kín về khu giặt ủi công nghiệp chạy chu trình giặt nước nóng ≥ 60 °C trong ít nhất 30 phút (hoặc sấy ≥ 60 °C ít nhất 30 phút cho đồ vải chịu nhiệt khô).
- Phối hợp bộ phận kỹ thuật điện nước ngắt cầu dao tổng cấp điện toàn phòng; tháo rời bảng đầu giường treo tường, mặt che ổ điện, công tắc, nẹp chân tường lỏng và lật dựng vạt giường; cắm máy qua ổ cắm chống giật ngắt dòng rò ≤ 30 mA.
- Chạy máy hút bụi HEPA hút sạch rệp sống, xác lột và chấm phân dọc khe nệm, bảng gỗ, hộp ổ điện; tháo túi bụi buộc kín 2 lớp tại chỗ. Sau đó đi máy phun hơi nước nóng khô (đầu vòi 80–100 °C, ít đọng ẩm) áp sát chậm (2–3 cm/s) dọc đường chỉ viền nệm, bảng đầu giường, khung rèm và vạt giường để làm chín toàn bộ trứng rệp.
- Trên khay chống tràn, pha Icon 2.5CS đúng tỷ lệ 30 mL/L nước sạch (ghi vào BM-PCS-02); lắp béc khe mịn phun đúng 40 mL/m² vào khe vạt giường, chân giường, mặt sau bảng đầu giường, khe nẹp chân tường và khung cửa (0% phun lên mặt nằm nệm, gối, chăn, ga).
- Súc rửa vỏ chai rỗng 3 lần đổ vào bình phun hết trên vùng khe tường ngoài, đục thủng đáy bỏ túi CTNH
18 01 01; tháo bao giày bọc tại cửa phòng cho vào túi kín; cắm biển cách ly đóng cửa phòng đủ 60 phút cho tới khi khô hoàn toàn rồi thông gió.
- Đặt bẫy giám sát cơ học dưới chân giường các phòng trong cụm và ghi nhận phong tỏa phòng trên BM-PCS-06 kèm BM-PCS-07.
- Thực hiện tái kiểm tra bắt buộc ở ngày thứ 10–14 (soi đèn, kiểm bẫy chân giường, xử lý lặp lại nhiệt khô và khe kẹt nếu còn sót rệp non mới nở từ trứng sâu); chỉ khi đạt 0 rệp sống trên cả cụm phòng mới ký gỡ niêm phong mở bán lại trên hệ thống quản lý buồng phòng.
Nghiệm thu, xử lý tình huống ngoại lệ và căn cứ pháp luật
Thước đo nghiệm thu kiểm soát rệp giường: Mọi ca nghi nhiễm đều hoàn tất kiểm tra và phong tỏa đủ cụm 4 phòng liền kề (A-1, A+1, tầng trên, tầng dưới); toàn bộ đồ vải giặt sấy đạt ≥ 60 °C trong ít nhất 30 phút và bề mặt giường xử lý bằng máy phun hơi nước nóng khô (đầu vòi 80–100 °C, ít đọng ẩm); không để giọt Icon 2.5CS dính lên bề mặt nệm nằm, gối hay chăn; và tại đợt tái kiểm bắt buộc ngày 10–14 trên BM-PCS-06 ghi nhận 0 cá thể rệp sống mới mở bán phòng.
| Tình huống ngoại lệ thực tế | Nguyên nhân và rủi ro | Cách xử lý chuẩn SONGANHHYG |
|---|---|---|
| Khách sạn cao điểm mùa hè kín phòng, ban quản lý yêu cầu mở bán lại phòng ngay ngày hôm sau | Trứng rệp sót trong khe sâu hoặc rệp từ phòng kế bên có thể nở lại sau 6–10 ngày gây khách khiếu nại và đánh giá xấu | Khuyến cáo giữ nguyên phong tỏa ít nhất phòng gốc A và hoàn tất kiểm tra 4 phòng kề; trường hợp bất khả kháng khách sạn tự quyết mở sớm hơn ngày 10, quản lý khách sạn phải ký xác nhận ngoại lệ trên BM-PCS-06 và vẫn bắt buộc bố trí lịch cho KTV vào tái kiểm tra đúng ngày 10–14. |
| Phát hiện ổ rệp chui sâu vào ruột mút nệm lò xo bị rách lớp vải bọc ngoài | Hơi nhiệt bề mặt khó xuyên sâu tới lõi mút giữa nệm; không được phun thuốc ngấm vào mặt nệm nằm | Khuyên khách sạn niêm phong toàn bộ tấm nệm bằng bạt dày để đưa đi hấp nhiệt buồng kín hoặc hủy thay nệm mới (cắt rách, chụp ảnh niêm phong rác tránh nhặt về tái sử dụng); không cố phun đẫm hóa chất lên mặt nệm. |
| Bảng đầu giường gỗ ép dán chết bằng keo silicone lên tường bê tông không tháo rời được | Cạy mạnh làm vỡ tấm ván trang trí hoặc rách giấy dán tường cao cấp | Phối hợp thợ mộc hoặc bộ phận kỹ thuật điện nước khách sạn mở điểm tiếp giáp an toàn nếu cần; đi máy phun hơi nước nóng khô (đầu vòi 80–100 °C, ít đọng ẩm) áp sát liên tục quanh chu vi 4 cạnh khe bảng đầu giường, hút HEPA và phun viền bằng đầu kim khe hẹp Icon 2.5CS, theo dõi chặt ở mốc ngày 10–14. |
| Tái kiểm ngày thứ 12 phát hiện còn 1–2 con rệp non mới nở hoặc quần thể có dấu hiệu kháng thuốc | Trứng nằm sâu trong ống luồn dây điện mới nở hoặc quần thể rệp mang tính kháng Pyrethroid theo PCS-05 |
Lặp lại quy trình hút HEPA và ủi hơi nóng khô 80–100 °C (ưu tiên diệt vật lý bằng nhiệt kỹ lưỡng, không lệ thuộc riêng hóa chất) kết hợp bẫy chân giường và kéo dài theo dõi trên BM-PCS-06 thêm 10–14 ngày đến khi đạt 0 cá thể. |
Đào tạo, chứng chỉ nhân sự và biểu mẫu liên kết
- Chứng chỉ nhân sự: KTV thực hiện có Chứng nhận 120 tiết Bộ Y tế (NIMPE) SAH-CRD-07 / SAH-CRD-08 và hoàn thành sát hạch tháo lắp giường an toàn điện, vận hành máy phun hơi nước nóng khô (đầu vòi 80–100 °C, ít đọng ẩm) qua ổ cắm chống giật ngắt dòng rò ≤ 30 mA.
- Biểu mẫu và thẻ trực quan liên kết: BM-PCS-06 · Biên bản phong tỏa 4 phòng và tái kiểm rệp giường (PDF) · JC-PCS-03 · Nhận diện rệp giường · JC-PCS-01 · Định mức Icon 2.5CS 30 mL/L · BM-PCS-02 · BM-PCS-07.
- Catalog và SOP liên thông: Icon 2.5CS (SAH-APR-PCS-09) · PCS-03 · PCS-04 · PCS-05 · PCS-14 · PCS-20.
Lịch sử phiên bản và xác nhận ban hành
| Phiên bản | Ngày | Người soạn và phê duyệt | Nội dung thay đổi và quy chuẩn áp dụng |
|---|---|---|---|
| v2.0 | 17/11/2026 | Phòng Kỹ thuật Kiểm soát Côn trùng và QA/HSE · Ms. Mỹ Anh duyệt | Ban hành chuẩn 9 mục kiểm soát rệp giường: phong tỏa bắt buộc 4 phòng liền kề (A-1, A+1, tầng trên, tầng dưới) cùng phòng gốc A, giặt sấy ≥ 60 °C trong ít nhất 30 phút, hút bụi HEPA và ủi hơi nóng khô 80–100 °C, phun khe vạt giường Icon 2.5CS 30 mL/L (40 mL/m², tránh mặt nệm) và tái kiểm bắt buộc ngày 10–14 trên BM-PCS-06. |