LSC-15 · CHĂM SÓC BỒN HOA VÀ CÂY PHỦ NỀN
Chuẩn hóa chăm sóc Lạc dại, Mười giờ, Cẩm tú mai, Bạch trinh, Dền đỏ, Dương xỉ: kiểm tra pH 5,5–6,8, EC < 1,5–2,0 dS/m và thoát nước bồn xây kín (≥ 2,5 cm/giờ); ngắt hoa tàn kích chồi; xới nhẹ mặt đất 2–3 cm không đứt rễ cám; bổ sung phân tan chậm + phân trùn quế; xử lý sên trần, rệp, nấm thối cổ rễ mùa mưa Đà Nẵng và thay luân vụ thảm hoa sự kiện.
Phiên bản 2.0
Khung Kiểm soát tài liệu
| Mã tài liệu | LSC-15 | Phiên bản & Hiệu lực | v2.0 · Hiệu lực từ 17/11/2026 |
| Đơn vị phát hành | Công ty Cổ phần Dịch vụ Vệ sinh Công nghiệp Đà Nẵng SONGANHHYG (K57/10 Giang Văn Minh, Hòa Thuận Tây, Hải Châu, Đà Nẵng) | Đối tượng áp dụng | Bồn hoa xây nổi/âm, thảm cây phủ nền (Lạc dại, Mười giờ, Cẩm tú mai, Bạch trinh, Dền đỏ, Dương xỉ, Chuỗi ngọc lùn, Lá gấm) và tiểu cảnh hoa sự kiện |
| Bộ phận Chủ trì | Phòng Kỹ thuật Cây xanh – Cảnh quan & An toàn Môi trường (QA/HSE) | Người phê duyệt | Đại diện Pháp luật — Ms. Mỹ Anh |
| Chu kỳ rà soát | Định kỳ 06 tháng/lần hoặc ngay sau bão / phát sinh CAPA / thay đổi quy chuẩn pháp luật | Kênh hỗ trợ 24/7 | Hotline / Zalo: 0905 751 566 · Email: [email protected] |
| Quy chuẩn kỹ thuật áp dụng | Hồ sơ năng lực SAH-CRD-18 và SAH-CRD-19 (ĐH Huế – Trường ĐH Nông Lâm) · Chuẩn đất pH 5,5–6,8, EC < 1,5–2,0 dS/m, thấm ≥ 2,5 cm/giờ · Giới hạn đạm ≤ 4–5 g N/m²/lần và vành đai nước ≥ 3,0 m · Thuốc BVTV tuân thủ 4 Đúng, TT 21/2015/TT-BNNPTNT, súc rửa bao bì 3 lần, cách ly 4–24 giờ · Xử lý rác thực vật NĐ 45/2022/NĐ-CP · Bảo mật ảnh NĐ 13/2023/NĐ-CP. | ||
Mục đích công việc và 4 chỉ tiêu chăm sóc bồn hoa phủ nền
Chăm sóc bồn hoa và cây phủ nền cần đi đúng lượng nước tưới gốc, nhổ sạch cỏ xen và ngắt hoa tàn hằng ngày để mặt thảm luôn kín lá, không bị thối cổ rễ vào mùa mưa Đà Nẵng; tổ chăm sóc phải đạt 4 yêu cầu cụ thể:
- Độ che phủ & sắc độ đồng đều ≥ 95%: Không có khoảng trống trơ đất > 20 × 20 cm; cỏ dại trong bồn được nhổ sạch tận gốc hằng tuần.
- Bồn xây kín thoát nước tốt & đất đạt chuẩn: 100% bồn xây thông thoáng lỗ thoát đáy, tốc độ thấm ≥ 2,5 cm/giờ, giá thể duy trì pH 5,5–6,8 và EC < 1,5–2,0 dS/m.
- Bảo toàn bộ rễ cám nông & dinh dưỡng bền vững: Xới nhẹ mặt đất không quá sâu 2–3 cm; bổ sung định kỳ phân tan chậm kết hợp phân trùn quế giữ vành đai cách mặt nước/mương thoát ≥ 3,0 m.
- Kiểm soát dịch hại mùa mưa & luân vụ đúng hạn: Mật độ sên trần, rệp, nấm thối cổ rễ dưới ngưỡng gây hại kinh tế (< 5% số khóm); thay thế thảm hoa sự kiện hoàn tất đúng lịch bàn giao.
Phạm vi áp dụng theo quy mô và các hành vi bị cấm
| Phân hạng Công trình | Tổ chức Chăm sóc & Phương pháp | Hồ sơ Ghi nhận & Kiểm soát |
|---|---|---|
| Khuôn viên Nhỏ Bồn hoa sảnh văn phòng, biệt thự, tiểu cảnh lối vào |
Chăm sóc thủ công bằng bay nhỏ, cào 3 răng mini, kéo tỉa mũi nhọn; tưới bằng vòi hoa sen hạt mịn tránh bắn bùn lên tường đá/kính sảnh; thu gom sên trần bằng tay lúc sáng sớm và dùng bẫy sinh học an toàn cho trẻ em/thú cưng. | Cập nhật công việc hằng tuần trên BM-LSC-03; ghi chú tình trạng bồn hoa, lỗ thoát nước và nhu cầu dặm/thay hoa sự kiện kèm ảnh báo cáo (tuân thủ NĐ 13/2023). |
| Quần thể Lớn Resort ven biển, khu đô thị, nhà máy diện tích thảm hoa lớn |
Kết hợp hệ thống tưới nhỏ giọt/phun sương áp suất thấp chia van theo nhóm ưa ẩm (Dương xỉ, Bạch trinh) và nhóm ưa nắng (Mười giờ, Lạc dại); kiểm định pH/EC định kỳ mỗi quý tại vườn ươm dự phòng tại chỗ; phun sinh học/BVTV ngoài giờ bằng bình riêng có chứng nhận SAH-CRD-19. |
Quản lý bản đồ luân vụ thay hoa theo quý; đo thông số pH/EC và nhật ký BVTV trên BM-LSC-06 + kiểm tra lỗ thoát bồn xây trên BM-LSC-07. |
Phân vai & trách nhiệm (Ma trận RACI)
| Đầu việc Quản trị & Chăm sóc | Trưởng phòng QA/HSE | Kỹ thuật trưởng / Tổ trưởng | Công nhân Bồn hoa & NV BVTV | BQL / Lễ tân Sự kiện |
|---|---|---|---|---|
| Kiểm tra thoát nước bồn xây kín, đo pH 5,5–6,8 & EC < 1,5–2,0 dS/m | C (Hậu kiểm) | R / A | R (Khơi lỗ thoát) | C (Hỗ trợ M&E) |
| Nhổ cỏ tay, ngắt hoa tàn, xới nhẹ 2–3 cm & bón trùn quế + phân tan chậm | I | A (Duyệt định mức) | R (Thực thi) | I |
Xử lý sên trần, rệp, nấm thối cổ rễ mùa mưa theo quy tắc 4 Đúng & SAH-CRD-19 | A (An toàn) | R (Giám sát) | R (Đội BVTV) | I (Lịch cách ly) |
| Thiết kế màu sắc & thay thế luân vụ thảm hoa sự kiện đúng tiến độ | I | R / A | R (Thi công) | C / A (Duyệt mẫu) |
Chú thích: R = Trực tiếp thực hiện · A = Chịu trách nhiệm cuối cùng · C = Được tham vấn · I = Được thông báo.
Điều kiện tiên quyết, PPE, vật tư và đặc tính kỹ thuật theo loài
5.1. Bảo hộ (PPE), dụng cụ & vật tư dinh dưỡng
- PPE bắt buộc & Sức khỏe nhiệt: Găng tay nitrile/cao su làm vườn (chống nhựa cây Bạch trinh/Dền đỏ kích ứng da và côn trùng ẩn nấp), đệm quỳ chống mỏi gối, nón rộng vành, giày kín mũi chống trượt. Khi nắng ≥ 35 °C áp dụng nhịp 45p làm – 15p nghỉ bóng mát, uống 200–250 mL/20 phút; có dông sét dừng việc ngoài trời theo quy tắc 30–30. Khi pha/phun thuốc BVTV phải trang bị đủ kính bảo hộ, mặt nạ lọc hữu cơ và áo chống thấm theo
LSC-28. - Bộ dụng cụ riêng bồn hoa: Cào 3 răng mini giới hạn răng ngắn không quá 3 cm, bay xúc nhỏ, kéo mũi nhọn ngắt hoa (kèm bình xịt cồn 70% giữ ẩm ≥ 30 giây), bút đo pH/EC đất-nước và vòi sen tưới hạt mịn.
- Phân bón chuẩn: Phân trùn quế mịn đã qua xử lý kén giun/hạt cỏ kết hợp phân tan chậm bọc màng hữu cơ/NPK cân đối (giải phóng dinh dưỡng ổn định 3–6 tháng, bảo đảm trần tổng đạm ≤ 4–5 g N/m²/lần theo
LSC-26).
5.2. Đặc thù khí hậu mưa bão Đà Nẵng & thoát nước bồn xây
- Kiểm soát bồn xây kín: Bồn hoa xây gạch/bê tông trên sàn tầng hầm, ban công hay vỉa hè thường tích muối phân (tăng EC ≥ 2,0 dS/m) và bít tắc lỗ thoát đáy do rễ cây bít lưới địa kỹ thuật. Cần kiểm tra thông lỗ thoát trước tháng 9 hằng năm và rửa xả muối nếu EC vượt ngưỡng.
- Phòng trừ sên trần & nấm mùa mưa (tháng 9–12): Mưa kéo dài làm ẩm ướt chân bồn tạo điều kiện cho sên trần ăn mầm non và nấm thối cổ rễ bùng phát. Phải kết hợp vệ sinh lá mục sát đất, rải chế phẩm đối kháng Trichoderma và dẫn thoát nước tức thì sau mưa lớn.
5.3. Ma trận chăm sóc chuẩn các nhóm cây phủ nền và bồn hoa phổ biến
| Loài Cây / Nhóm Phủ Nền | Yêu cầu Ánh sáng & Nước tưới | Ngắt hoa, Tỉa tán & Xới đất | Dinh dưỡng & Bệnh đặc thù |
|---|---|---|---|
| Lạc dại (Cỏ đậu) & Mười giờ (Thảm hoa nắng hoàn toàn) |
Nắng 100%; chịu hạn khá, tưới buổi sáng khi mặt đất ráo khô; thoát nước tuyệt đối ≥ 2,5 cm/giờ (Mười giờ dễ thối nhũn nếu úng). | Cắt tỉa thấp đồng đều khi thân bò vống cao quá 15–20 cm để kích đọt non ra hoa dày; xới cực nhẹ kẽ hở sâu 2–3 cm. | Bón trùn quế + phân tan chậm giàu Lân/Kali (2–3 tháng/lần) kích hoa; kiểm soát rệp muội và sên trần ăn ngọn vào mùa mưa. |
| Cẩm tú mai & Dền đỏ (Tạo đường viền, khối màu) |
Nắng toàn phần đến bán râm; giữ ẩm đều nhưng không sũng; tránh tưới dập lúc nắng gắt > 32 °C. | Ngắt hoa tàn và xén nhẹ ngọn 3–4 tuần/lần giữ chiều cao đồng bộ; xới mặt 2–3 cm bổ sung đất mùn quanh chân. | Dền đỏ cần đủ sáng và Kali để giữ màu đỏ tía không bị chuyển xanh; chú ý sâu ăn lá non và nấm thối thân do tưới tối. |
| Bạch trinh (Thủy tiên cảnh) & Dương xỉ (Bồn bán râm, chân tán cây lớn) |
Ưa bóng râm/bán phần dưới tán cây bóng mát; giữ ẩm nhẹ liên tục, Dương xỉ ưa độ ẩm không khí cao. | Cắt sát gốc các tàu lá vàng cháy đầu lá và cuống hoa Bạch trinh đã tàn bằng kéo khử trùng cồn 70%; tuyệt đối không giật nhổ mạnh làm trồi củ/rễ. | Bón phân trùn quế rải mỏng xen kẽ tán + tan chậm ít đạm; đề phòng ốc sên, rệp vảy mặt dưới lá và thối củ khi úng bồn xây. |
| Hoa thời vụ sự kiện (Cúc, Dừa cạn, Xác pháo, Trạng nguyên) |
Tưới nhẹ trực tiếp vào gốc (tránh tưới ướt đẫm cánh hoa làm dập nát và thối nhũn cánh). | Ngắt hoa tàn hằng ngày sát cuống để kéo dài thời gian trưng bày; thay luân vụ ngay khi ≥ 30% khóm tàn úa. | Chỉ cần trùn quế trộn sẵn giá thể lúc xuống giống; xử lý dứt điểm nấm Pythium/Phytophthora trước khi trồng lứa mới. |
Quy trình thực hiện từng bước và điểm chặn kiểm soát
- Kiểm tra hố thoát bồn xây: Soi kiểm tra các lỗ thoát nước ở đáy hoặc mép chân bồn xây gạch/bê tông; thông sạch bùn đất, lá rụng và rễ bò bít lưới lọc; bảo đảm tốc độ rút nước qua bồn đạt tối thiểu ≥ 2,5 cm/giờ.
- Đo kiểm nhanh đất trồng: Kiểm tra định kỳ bằng bút đo tại vùng rễ bảo đảm đất giữ mức chuẩn pH 5,5–6,8 và độ dẫn điện EC < 1,5–2,0 dS/m. Nếu đất chua (pH < 5,5) bổ sung liều lượng nhỏ vôi nông nghiệp/dolomite hòa loãng; nếu đất tích muối mặn (EC ≥ 2,0 dS/m) phải tưới rửa xả muối qua lỗ thoát đáy.
- Nhổ cỏ thủ công tận rễ: Dùng tay mang găng kết hợp nạy rễ nhỏ nhổ sạch cỏ gấu, cỏ mần trầu, cỏ chỉ mọc xen trong bồn trước khi chúng trổ bông rụng hạt; tuyệt đối không phun thuốc diệt cỏ vào bồn hoa.
- Ngắt hoa tàn kích chồi & tỉa làm mới: Ngắt sạch bông hoa héo, cuống hoa khô sát nách lá để cây không dồn dinh dưỡng nuôi hạt; cắt hạ thấp các khóm Mười giờ, Lạc dại hoặc Cẩm tú mai bị vống cao già cỗi để tái sinh lớp lá non dày đặc. Khử trùng kéo bằng cồn 70% (≥ 30 giây) khi chuyển từ khóm bệnh sang khóm khỏe.
- Xới nhẹ bề mặt 2–3 cm không đứt rễ cám: Dùng cào 3 răng mini phá nhẹ lớp váng rêu/đất nén bề mặt tại các khoảng hở giữa gốc cây với độ sâu nghiêm ngặt chỉ 2–3 cm, tuyệt đối không xới sâu chạm rễ chính.
- Bón phân tan chậm + phân trùn quế định kỳ: Rải đều hỗn hợp phân trùn quế mịn (tăng độ tơi xốp và hệ vi sinh vật có ích) kết hợp hạt phân tan chậm kiểm soát theo định mức quy chuẩn (không vượt trần ≤ 4–5 g N/m²/lần) lên lớp đất vừa xới nhẹ; rũ sạch hạt phân vướng trên kẽ lá; tưới nhẹ cố định phân. Giữ khoảng cách vành đai cấm rải phân/hóa chất cách mặt nước/mương thoát ≥ 3,0 m.
- Dọn ẩm & bắt sên trần thủ công: Thu gom sạch lá rụng mục ẩm sát mặt bồn; đặt bẫy hoặc thu bắt sên trần/ốc sên vào sáng sớm (05:30–07:00) và chiều tối sau mưa.
- Xử lý sinh học ưu tiên: Tưới nấm đối kháng Trichoderma phòng nấm thối cổ rễ vào đầu mùa mưa (tháng 8–9) và sau mỗi đợt mưa dài; xử lý rệp muội/rệp sáp bằng dầu khoáng/xà phòng sinh học không gây độc cho khu vực đông người.
- Can thiệp hóa chất BVTV có kiểm soát (nếu dịch bùng phát): Chỉ nhân sự có chứng nhận
SAH-CRD-19thực hiện theo 4 Đúng và danh mục TT 21/2015/TT-BNNPTNT; dừng phun khi gió > 4,0 m/s, mưa trong 2 giờ hoặc nắng > 32 °C; đặt biển cách ly 4–24 giờ theo SDS, súc rửa bao bì 3 lần và ghi sổBM-LSC-06.
- Nhổ dọn & cải tạo giá thể cũ: Nhổ bỏ toàn bộ lứa hoa tàn cùng rễ cũ; đào xới xử lý lớp giá thể mặt sâu 10–15 cm, loại bỏ sỏi đá/rễ mục, bổ sung trấu hun + xơ dừa hết chát + phân trùn quế + nấm Trichoderma (hoặc thay mới giá thể nếu lứa cũ bị nhiễm nấm thối cổ rễ nặng), kiểm tra lại pH 5,5–6,8 và độ thấm ≥ 2,5 cm/giờ.
- Trồng dặm đúng mật độ & nghiệm thu: Xé bỏ 100% túi bầu ươm, trồng thẳng hàng theo bản vẽ phối màu sự kiện sao cho cổ rễ bằng hoặc nhỉnh nhẹ mặt đất, tưới đẫm nhẹ bằng vòi sen ngay sau trồng và bàn giao hình ảnh nghiệm thu.
Tiêu chuẩn nghiệm thu, đo kiểm và xử lý tình huống ngoại lệ
Thước đo nghiệm thu hiện trường: Độ phủ tán bồn hoa ≥ 95% đồng đều không loang lổ chết khóm; không cỏ dại cao > 3 cm hoặc có hạt; bồn xây thoát nước thông thoáng không đọng vũng sau tưới/mưa 30 phút; đất đo đạt pH 5,5–6,8 và EC < 1,5–2,0 dS/m; mật độ sâu hại sên trần/rệp dưới ngưỡng 5%.
| Tình huống Ngoại lệ Thực tế | Nguyên nhân / Rủi ro | Hành động Chuẩn SONGANHHYG |
|---|---|---|
| Bồn xây kín bị ngập ứ nước trắng bồn sau trận mưa lớn tại Đà Nẵng | Tắc ống thoát nước đáy bồn do bùn rêu/rễ cây bít kín hoặc thiếu lỗ thoát nước khi xây dựng; nguy cơ khoan nhầm làm hỏng lớp chống thấm sàn tầng hầm/ban công | Khơi thoát khẩn cấp đúng kỹ thuật kết cấu: Dùng thanh thông cống/vòi xịt nhẹ thông ngược từ miệng lỗ thoát thành bên/đáy hiện hữu; CẤM tự ý khoan đục đáy bồn trên sàn bê tông tầng hầm hoặc ban công khi chưa có bản vẽ chống thấm & xác nhận M&E tòa nhà (chỉ khoan bổ sung ≥ 34–42 mm bọc lưới lọc sỏi tại thành hông bồn xây đất nền hoặc khi M&E duyệt). |
| Đám Mười giờ / Cẩm tú mai bị thối đen nhũn gốc lan từng mảng tròn vào mùa mưa | Nấm thối cổ rễ (Rhizoctonia / Phytophthora) lây nhanh theo dòng nước tưới và độ ẩm cao | Dùng bay nhổ bỏ toàn bộ khóm bệnh cộng thêm vành đai cây khỏe kế cận rộng 15–20 cm (đóng bao kín bỏ rác, khử trùng bay bằng cồn 70%); ngừng tưới 2–3 ngày; xử lý đất bằng chế phẩm đối kháng Trichoderma hoặc thuốc trừ nấm đặc trị đúng quy chuẩn 4 Đúng trước khi dặm lại. |
| Sên trần cắn nát mầm non vào ban đêm dù không thấy vào ban ngày | Sên trần ẩn nấp dưới khe đá viền bồn, chậu hoặc lớp lá mục ẩm vào ban ngày | Dọn sạch tàn dư lá mục và khe ẩm dưới chậu; kiểm tra soi đèn lúc sáng sớm 05:30 hoặc sau mưa để thu bắt thủ công; rải vòng bả sinh học an toàn quanh mép bồn theo hướng dẫn kỹ thuật SAH-CRD-19. |
| Cây phủ nền Lạc dại / Dền đỏ vàng lá đều nhưng mép lá cháy nâu | Tích muối phân hóa học trong bồn xây kín (EC ≥ 2,0 dS/m) hoặc táp phân do bón lúc lá ướt | Đo kiểm EC đất: nếu cao, ngừng bón phân hóa học và tưới xả nước ngọt nhẹ nhiều lần cho trôi bớt muối thừa qua lỗ thoát; chuyển hoàn toàn sang phân trùn quế hữu cơ ở chu kỳ kế tiếp. |
| Hoa thời vụ vừa bàn giao bị héo táp do sốc nắng nóng ≥ 35 °C ngay trước giờ sự kiện / khai trương | Bầu rễ mới trồng chưa kịp hút nước trong giờ nắng gắt hoặc bức xạ nhiệt hắt từ nền đá sảnh | Tưới giải nhiệt vào sáng sớm (05:00–08:30), che lưới giảm nắng tạm thời trong khung giờ nắng đỉnh (tháo gọn trước giờ đón khách) và kích hoạt thay dặm khóm héo từ lô dự phòng trong vòng ≤ 24 giờ theo cam kết sự kiện. |
Đào tạo, chứng chỉ bắt buộc & danh mục biểu mẫu liên kết
- Yêu cầu chứng chỉ & đào tạo: Nhân sự phụ trách dinh dưỡng và xử lý dịch hại bồn hoa có chứng nhận sử dụng thuốc BVTV – phân bón (SAH-CRD-19) và chứng nhận cảnh quan (SAH-CRD-18) tại ĐH Huế – Trường ĐH Nông Lâm. Công nhân sân vườn nắm chắc kỹ thuật xới nông 2–3 cm không đứt rễ cám, đo pH/EC nhanh và thu gom sên trần an toàn.
- Biểu mẫu liên thông (1 trang A4): BM-LSC-03 · Nhật ký Mảng xanh Tuần, BM-LSC-06 · Sổ IPM & Phun BVTV An toàn, BM-LSC-07 · Kiểm tra Hệ thống Tưới & Thoát nước Bồn cây.
- Thẻ trực quan hiện trường (1 trang A4): JC-LSC-04 · Quy tắc 4 Đúng – Súc 3 lần & Cấp cứu Nhiệt.
- Tài liệu liên thông nội bộ: LSC-14 (Hàng rào & cây bụi), LSC-16 (Nhổ cỏ & phủ gốc), LSC-25 (Kiểm tra đất), LSC-26 (Bón phân theo định mức), LSC-27 (IPM), LSC-28 (An toàn pha phun hóa chất BVTV), LSC-30 (Thoát nước bồn cây).
Lịch sử phiên bản & Quy chuẩn kỹ thuật áp dụng
| Phiên bản | Ngày | Người soạn / Duyệt | Nội dung thay đổi và quy chuẩn áp dụng |
|---|---|---|---|
| v2.0 | 17/11/2026 | Phòng Kỹ thuật Cây xanh & QA/HSE · Ms. Mỹ Anh duyệt | Phát hành chuẩn 9 mục cho bồn hoa và cây phủ nền (Lạc dại, Mười giờ, Cẩm tú mai, Bạch trinh, Dền đỏ, Dương xỉ); đồng bộ kiểm tra pH 5,5–6,8, EC < 1,5–2,0 dS/m, thấm bồn xây ≥ 2,5 cm/giờ, xới mặt 2–3 cm không đứt rễ cám, phân tan chậm + phân trùn quế, xử lý sên trần/rệp/nấm mùa mưa Đà Nẵng và thay luân vụ thảm hoa sự kiện. |