SONGANHHYG · HỆ THỐNG SOP CÂY XANH – CẢNH QUAN (v2.0)
QUY TRÌNH VẬN HÀNH CHUẨN · TẠO HÌNH HÀNG RÀO XANH & CÂY BỤI HOA

LSC-14 · CẮT TỈA HÀNG RÀO CÂY XANH VÀ CÂY BỤI

Chuẩn hóa kỹ thuật tạo hình hàng rào cắt vát chữ A, đáy rộng hơn đỉnh 5–10 cm (5–10°) giúp nắng chiếu đều xuống tận chân gốc cho các loài Bông trang, Chuỗi ngọc, Nguyệt quế, Hồng lộc, Trà phúc kiến, Dâm bụt; tỉa cây bụi hoa đúng chu kỳ sau đợt hoa; thu gọn nhánh rơi trong 30 phút; kiểm soát che chắn dây điện máy tỉa (RCD ≤ 30 mA), PPE đầy đủ và khử trùng lưỡi bằng cồn 70% khi đổi khóm bệnh.

LSC-14
Phiên bản 2.0
SAH-LSC-14 · Hàng rào Vát chữ A Đáy rộng hơn Đỉnh 5–10 cm (5–10°) Thu gọn nhánh ≤ 30 phút RCD ≤ 30 mA & Cồn 70% ≥ 30 giây
MỤC 1

Khung Kiểm soát tài liệu

Mã tài liệuLSC-14 Phiên bản & Hiệu lựcv2.0 · Hiệu lực từ 17/11/2026
Đơn vị phát hànhCông ty Cổ phần Dịch vụ Vệ sinh Công nghiệp Đà Nẵng SONGANHHYG (K57/10 Giang Văn Minh, Hòa Thuận Tây, Hải Châu, Đà Nẵng) Đối tượng áp dụngHàng rào cây xanh phân khu (Chuỗi ngọc, Trà phúc kiến, Hồng lộc, Bông trang, Nguyệt quế, Dâm bụt, Ác ó) và cụm cây bụi hoa/lá màu tại tòa nhà, resort, KCN
Bộ phận Chủ trìPhòng Kỹ thuật Cây xanh – Cảnh quan & An toàn Môi trường (QA/HSE) Người phê duyệtĐại diện Pháp luật — Ms. Mỹ Anh
Chu kỳ rà soátĐịnh kỳ 06 tháng/lần hoặc ngay sau bão / phát sinh CAPA / thay đổi quy chuẩn pháp luật Kênh hỗ trợ 24/7Hotline / Zalo: 0905 751 566 · Email: [email protected]
Quy chuẩn kỹ thuật áp dụngHồ sơ năng lực SAH-CRD-18 (ĐH Huế – Trường ĐH Nông Lâm) và SAH-CRD-13..17 (ATLĐ Nhóm 3 trên cao > 2 m theo NĐ 44/2016/NĐ-CP) · Hành lang lưới điện Điều 15 NĐ 62/2025/NĐ-CP · An toàn điện RCD ≤ 30 mA · Khử trùng cồn 70% giữ ẩm ≥ 30 giây · Xử lý rác sinh khối theo Luật BVMT / NĐ 45/2022/NĐ-CP · Bảo mật ảnh NĐ 13/2023/NĐ-CP.
MỤC 2

Mục đích công việc và 4 chỉ tiêu cắt tỉa hàng rào

Cắt tỉa hàng rào và cây bụi phải giữ đúng hình khối chữ A để chân tán luôn đủ nắng và lá dày đều từ gốc tới ngọn, đồng thời không để xảy ra sự cố cắt đứt dây điện ngoài trời; tổ thợ cần đạt 4 yêu cầu cụ thể:

MỤC 3

Phạm vi áp dụng theo quy mô và các hành vi bị cấm

Phân hạng Công trìnhPhương thức Thi công & Dụng cụKiểm soát An toàn & Nghiệm thu
Khuôn viên Nhỏ
Văn phòng, biệt thự, cửa hàng (hàng rào < 100 m)
Sử dụng kéo cắt hàng rào thủ công hoặc máy tỉa cầm tay dùng pin (giảm tiếng ồn khu dân cư/văn phòng giờ làm việc); căng dây dù định mức cao độ bằng 2 cọc cắm tạm; thu nhánh rơi bằng bạt trải chân hàng rào giúp dọn nhanh ≤ 15–30 phút. Cắm biển cảnh báo lối đi đang cắt tỉa; dọn gọn rác sinh khối bỏ túi phân loại đúng quy định địa phương; gửi ảnh trước/sau theo trục dọc hàng rào lên nhóm nghiệm thu (tuân thủ NĐ 13/2023).
Quần thể Lớn
Khu công nghiệp, resort, khu đô thị (hàng rào dài ≥ 100 m hoặc cao > 2 m)
Tổ đội 3–4 người phân vai rõ ràng (1 thợ rà vật ẩn/căng dây cữ, 1–2 thợ chạy máy tỉa 2T/pin có chắn bảo vệ, 1 phụ dọn nhánh theo sau); nếu hàng rào cao > 2 m dùng giàn giáo/thang chữ A có khóa và người giữ chân kèm Giấy phép BM-LSC-02. Rào cọc tiêu cách chân hàng rào tối thiểu 3–6 m phía lối đi; kiểm tra đồng hồ tiếp địa/RCD ≤ 30 mA nếu dùng máy điện; ghi nhận khối lượng mét dài cắt tỉa và giờ thu dọn lên nhật ký tuần BM-LSC-03.
CÁC HÀNH VI BỊ CẤM KHI VẬN HÀNH MÁY TỈA HÀNG RÀO: (1) Cấm cắt chữ V ngược (đỉnh loe rộng hơn đáy): Cắt đỉnh rộng che khuất ánh nắng khiến phần chân hàng rào rụng lá trơ cành chỉ sau 2–3 tháng. (2) Cấm vận hành máy tỉa điện thiếu RCD ≤ 30 mA hoặc dưới trời mưa ướt: Dây điện nguồn phải được luồn móc sau vai/lưng và bọc ống chống cắt; cấm cắt khi có nguy cơ chạm dây điện hoặc trong vùng giật sét 30–30. (3) Cấm cầm máy một tay hoặc đứng với trên thang > 2 m thiếu người giữ: Hai tay phải giữ chặt hai tay cầm máy tỉa; dừng ngay thao tác trên thang khi gió đạt ≥ 8,0 m/s (cấp 5). (4) Cấm cắt sang khóm khỏe mà chưa khử trùng khi gặp khóm bệnh, và cấm bỏ cành rơi quá 30 phút: Luôn lau lưỡi bằng cồn 70% giữ ẩm ≥ 30 giây sau khóm bệnh và dọn sạch cành nhánh ngay trong ca.
MỤC 4

Phân vai & trách nhiệm (Ma trận RACI)

Đầu việc Quản trị & Thực thiTrưởng phòng QA/HSEKỹ thuật trưởng / Tổ trưởngThợ Cắt tỉa & Phụ dọnBQL / HSE Khách hàng
Khảo sát vật ẩn (dây điện đèn vườn, ống tưới), cấp phép làm cao > 2 m & rào an toànC (Duyệt PTW)R / AR (Đặt rào)C / I (M&E)
Căng dây cữ và cắt tỉa vát chữ A (đáy rộng hơn đỉnh 5–10 cm), khử trùng lưỡi cồn 70%IA (Kiểm dáng)R (Vận hành máy)I
Tỉa cây bụi hoa sau đợt hoa & thu dọn sạch nhánh rơi trong vòng 30 phútIARI
Kiểm tra vết cắt, thu hồi sinh khối (NĐ 45/2022) và nghiệm thu khối lượng trên BM-LSC-03A (Hậu kiểm)RCC / I (Xác nhận)

Chú thích: R = Trực tiếp thực hiện · A = Chịu trách nhiệm cuối cùng · C = Được tham vấn · I = Được thông báo.

MỤC 5

Điều kiện tiên quyết, PPE, an toàn máy tỉa và lịch cắt tỉa theo loài

5.1. Bảo hộ lao động (PPE) & An toàn máy tỉa hàng rào

  • PPE đầy đủ: Tấm che mặt polycarbonate hoặc kính bảo hộ ôm sát, nút/chụp tai chống ồn (≥ 85 dBA), găng tay chống rung/cắt, quần áo bảo hộ gọn gàng (không dây rút lỏng), giày mũi kín chống trượt và khẩu trang lọc bụi phấn lá.
  • Máy tỉa chạy điện: Bắt buộc cắm qua thiết bị chống giật RCD ≤ 30 mA (bấm nút kiểm tra tự ngắt trước khi dùng); đeo kẹp/móc giữ dây điện luồn qua vai ra phía sau lưng; vỏ dây nối màu nổi chống cắt nhầm.
  • Máy tỉa chạy xăng 2T & Điều kiện Thời tiết: Dùng nhiên liệu Can ĐỎ [2T] pha nhớt 50:1 (20 mL/L) hoặc 40:1 (25 mL/L), hủy xăng pha quá 14 ngày; tắt máy nguội ≥ 3–5 phút, cách nguồn lửa ≥ 5 m, kê khay chống tràn khi tiếp xăng. Nắng ≥ 35 °C áp dụng nhịp 45p làm – 15p nghỉ bóng mát, uống 200–250 mL mỗi 20 phút; dừng thao tác thang > 2 m khi gió ≥ 8,0 m/s hoặc sét 30–30.

5.2. Nguyên lý vát chữ A & vệ sinh chống lây bệnh

  • Tại sao phải cắt vát chữ A (5–10 cm / 5–10°)? Mặt cắt nghiêng thu hẹp dần từ chân lên đỉnh cho phép ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp xuống tầng lá thấp nhất sát đất, giữ bộ lá chân luôn xanh dày thay vì rụng lá trơ cành gỗ.
  • Khử trùng lưỡi cắt bằng Cồn 70%: Mang theo bình xịt cồn 70% và khăn lau trên xe dụng cụ. Ngay sau khi cắt khóm cây có dấu hiệu nấm hồng, phấn trắng, rệp sáp hay vàng lá thối cành, xịt ướt đều hai mặt lưỡi dao/kéo và giữ ẩm tối thiểu ≥ 30 giây rồi mới cắt tiếp khóm khỏe.

5.3. Ma trận chế độ cắt tỉa chuẩn theo nhóm loài hàng rào và cây bụi

Nhóm Cây Hàng Rào / Cây BụiLoài Điển hình tại Đà NẵngTần suất & Thời điểm TỉaKỹ thuật Cắt Đặc thù
Hàng rào lá màu hình khối Chuỗi ngọc (Thanh quan), Hồng lộc, Ác ó, Trà phúc kiến, Bạch tuyết mai, Duối Mùa mưa sinh trưởng mạnh: 2–3 tuần/lần; Mùa khô: 4 tuần/lần. Căng dây cữ thẳng; cắt vát chữ A đáy rộng hơn đỉnh 5–10 cm (5–10°); không cắt sâu vào phần gỗ già trơ không lá nếu chưa có kế hoạch trẻ hóa.
Hàng rào & bụi ra hoa định kỳ Bông trang (Mẫu đơn), Nguyệt quế, Dâm bụt, Lài tây, Mai vạn phúc, Tuyết sơn phi hồng Tỉa tạo hình nhẹ ngay sau mỗi đợt hoa tàn (4–6 tuần/lần), hạn chế cắt ngọn vào giai đoạn cây đang đóng nụ. Dùng kéo tay hoặc máy tỉa cắt bỏ chùm hoa tàn + đoạn đọt 3–5 cm để kích nhiều nhánh hoa thế hệ mới; giữ đáy rộng hơn đỉnh 5–10 cm.
Cây bụi lá lớn / Bụi trang trí điểm Cau vàng bụi, Trúc nhật, Cô tòng lá đốm, Ngũ gia bì, Thiết mộc lan bụi Kiểm tra cắt tỉa lọc mỗi 4–6 tuần/lần (hoặc khi có lá vàng, nhánh vống mất dáng). CẤM dùng máy tỉa hàng rào chém ngang làm rách đầu lá: Bắt buộc dùng kéo bén cắt sát gốc cành già, bẹ lá khô hoặc cắt chỉnh theo cụm tự nhiên.
MỤC 6

Quy trình thực hiện từng bước và điểm chặn kiểm soát

BƯỚC 1 Khảo sát vật ẩn trong bụi, kiểm tra an toàn máy và rào cảnh báoTrách nhiệm: Tổ trưởng & Thợ cắt tỉa
  • Rà soát vật ẩn bên trong hàng rào: Dùng gậy gỗ gạt nhẹ tán lá kiểm tra trước để phát hiện dây đèn LED trang trí sân vườn, ống tưới nhỏ giọt treo cao, cọc thép cũ, mảnh chai hay tổ ong/côn trùng độc (rắn lục, ong bắp cày).
  • Kiểm tra máy tỉa & dây nguồn: Tra dầu bôi trơn thanh lưỡi cắt, kiểm tra chốt khóa bảo vệ cò bóp, kiểm tra RCD ≤ 30 mA (đối với máy điện) hoặc nhiên liệu Can Đỏ [2T] (đối với máy xăng), mang đủ PPE và trải tấm bạt thu gom dọc chân hàng rào.
  • Đặt rào cảnh báo: Căng dây/chóp phản quang giữ khoảng cách người đi bộ tối thiểu ≥ 3 m (và ≥ 6 m nếu làm việc trên thang cao > 2 m có Giấy phép BM-LSC-02 + người giữ chân thang).
Điểm kiểm tra bắt buộc: Phát hiện dây điện chiếu sáng đứt vỏ hoặc tổ ong vò vẽ trong hàng rào phải dừng cắt ngay, cô lập khu vực và báo BQL M&E / đội xử lý chuyên biệt trước khi tiếp tục.
BƯỚC 2 Căng dây cữ & cắt vát chữ A (Đáy rộng hơn đỉnh 5–10 cm / 5–10°)Trách nhiệm: Thợ cắt tỉa chính
  • Căng dây định chuẩn hình học: Cắm 2 cọc cữ đầu và cuối tuyến (cách nhau 10–15 m để dây không võng), căng dây cữ ngang xác định cao độ mặt đỉnh và độ mở mép đáy rộng hơn đỉnh từ 5–10 cm tùy chiều cao hàng rào.
  • Thao tác cắt 2 mặt bên từ dưới lên: Đứng vững hai chân rộng bằng vai, hai tay giữ chặt máy, nghiêng thanh lưỡi góc 5–10° hướng vào tâm đỉnh, di chuyển máy nhịp nhàng từ dưới gốc vuốt lên trên theo đường thẳng để cắt tạo mặt vát chữ A, không ấn ép quá mạnh gây kẹt lưỡi.
  • Cắt phẳng mặt đỉnh theo dây cữ: Giữ thanh lưỡi song song với mặt đất (hoặc hơi nghiêng nhẹ ra ngoài ở các tuyến dài), lướt đều tay sát mép dây cữ, không đưa lưỡi cao quá tầm vai/đầu (vị trí cao phải đứng trên bệ/thang khóa an toàn có người giữ chân).
BƯỚC 3 Tỉa cây bụi có hoa sau đợt hoa & khử trùng lưỡi cồn 70%Trách nhiệm: Thợ cắt tỉa & Kỹ thuật trưởng
  • Tỉa đúng nhịp sinh trưởng bụi hoa: Đối với Bông trang, Nguyệt quế, Dâm bụt, Lài tây, chờ đợt hoa chính tàn khoảng 70–80% rồi dùng kéo bén/máy tỉa cắt bỏ toàn bộ cụm cuống hoa khô cùng phần chồi non thừa để kích thích bật mầm đồng loạt cho lứa hoa kế tiếp.
  • Tỉa thông thoáng lõi bụi & khử trùng lưỡi: Cắt bỏ cành khô chết, cành đan chéo sâu trong ruột bụi để đón gió giảm nấm thối nhũn mùa mưa. Khi gặp khóm cây có lá phấn trắng, rệp sáp hay nấm hồng, xịt ướt lưỡi kéo/máy bằng cồn 70% giữ ẩm ≥ 30 giây trước khi chuyển sang khóm lành.
Điểm kiểm tra bắt buộc: Kiểm tra dây điện nguồn sau mỗi đoạn 10 m cắt (bảo đảm dây luôn vắt sau vai, không quấn vào chân hay hướng lưỡi cắt) và kiểm tra vệ sinh lưỡi cồn 70% mỗi lần chuyển cụm có dấu hiệu bệnh.
BƯỚC 4 Thu gọn nhánh rơi trong 30 phút & xử lý sinh khốiTrách nhiệm: Phụ dọn & Tổ trưởng
  • Rũ sạch vụn lá kẹt trên mặt hàng rào: Dùng gậy nhẹ hoặc máy thổi pin (chỉ vận hành trong khung giờ cho phép của BQL/tòa nhà, không thổi bụi về phía khách đi bộ, sảnh đón hay cửa hút gió) đẩy các lá cắt kẹt trên tán hàng rào rơi xuống bạt, tránh để lá héo úa vàng lốm đốm trên mặt cắt.
  • Thu gom toàn bộ trong ≤ 30 phút: Cuốn bạt, cào bằng chổi nhựa mềm không làm xước thảm cỏ bên cạnh, hốt sạch 100% cành nhánh rơi trên cỏ, rãnh thoát nước, vỉa hè trong vòng 30 phút sau khi cắt xong từng đoạn tuyến.
  • Tập kết & xử lý sinh khối (NĐ 45/2022/NĐ-CP): Đóng bao phân loại riêng cành bệnh (chuyển xử lý riêng, không đem ủ phân tại chỗ) và sinh khối sạch (chuyển khu ủ compost hoặc đơn vị thu gom hợp chuẩn). Vệ sinh, bôi dầu bảo quản lưỡi máy cắt trước khi cất kho.
MỤC 7

Tiêu chuẩn nghiệm thu, đo kiểm và xử lý tình huống ngoại lệ

Thước đo nghiệm thu hiện trường: Dùng dây rọi/thước ke góc kiểm tra độ vát chữ A bảo đảm đáy rộng hơn đỉnh 5–10 cm (5–10°); độ thẳng mép đỉnh sai lệch ≤ 1,5 cm theo suốt tuyến; mặt cắt ngọt không bị dập xơ cành; kiểm tra mặt đất/thảm cỏ trong vòng 30 phút sau cắt sạch 100% cành lá rơi vãi; ghi chốt khối lượng lên BM-LSC-03.

Tình huống Ngoại lệ Thực tếNguyên nhân / Rủi roHành động Chuẩn SONGANHHYG
Hàng rào cũ bị chủ trước cắt thẳng đứng hoặc chữ V ngược nhiều năm, chân bị hổng trơ cành gỗ mất hết lá Phần chân tán bị che nắng lâu ngày khiến chồi lá gốc chết rụng, chỉ còn chùm lá mỏng ở ngọn; cắt sâu một lượt vào gỗ già dễ gây sốc hoặc chết nhánh ở loài khó bật mầm Thực hiện cắt trẻ hóa phục hồi từng bước theo sinh lý loài: (1) Với loài tái sinh mạnh (Dâm bụt, Bông trang, Chuỗi ngọc, Trà phúc kiến): thu hẹp mạnh mặt đỉnh để đưa mặt cắt về chuẩn vát chữ A đáy rộng hơn đỉnh 5–10 cm (5–10°); (2) Với loài nhạy cảm chậm nảy chồi từ gỗ già (Nguyệt quế): hạ đỉnh và mép trên từng đợt 20–30% cách nhau 6–8 tuần; kết hợp dọn cành khô trong ruột bụi, xới nhẹ gốc + bón trùn quế kích chồi chân và thống nhất bằng văn bản với BQL/Khách hàng về thời gian phục hồi thẩm mỹ tạm thời 4–8 tuần.
Lưỡi máy tỉa kẹt hoặc va phải dây đèn LED / ống tưới nhỏ giọt ẩn trong bụi Đứt dây điện gây chập cháy hoặc phun nước ướt sàn và hỏng máy Nhả cò dừng máy tức thì: Ngắt nguồn điện tổng/CB khu vực (nếu đứt dây đèn), rút pin/tắt công tắc máy tỉa, đặt cảnh báo và báo Kỹ thuật M&E xử lý nối bọc lại tuyến đèn/ống nước trước khi cắt tiếp đoạn còn lại.
Phát hiện ổ rệp sáp trắng hoặc nấm hồng dày đặc ở lõi hàng rào Trà phúc kiến / Nguyệt quế Tán quá rậm ẩm thấp, dễ lây lan sang toàn bộ tuyến khi cắt máy tốc độ cao Dừng cắt bằng máy tại khóm nhiễm nặng (tránh máy thổi văng bào tử nấm/rệp đi khắp vườn); dùng kéo tay cắt thu gom riêng phần cành bệnh bỏ túi kín, khử trùng lưỡi cồn 70% giữ ẩm ≥ 30 giây, rồi bàn giao đội BVTV xử lý theo LSC-27.
Lưỡi máy bị cùn, sứt mẻ gây dập xơ đầu cành hàng rào (nâu cháy đầu lá sau 2 ngày) Vận hành máy khi lưỡi mòn/kẹt nhựa cây không vệ sinh bôi trơn Dừng cắt, tháo/làm sạch nhựa cây bằng dung dịch tẩy nhựa chuyên dụng + mài sắc hoặc thay lưỡi dự phòng đạt chuẩn rồi mới cắt tiếp.
QUY TẮC BẮT BUỘC AN TOÀN & PHÁP LUẬT VIỆT NAM: Toàn bộ thao tác cắt tỉa trên cao > 2 m phải có Giấy phép BM-LSC-02 và Thẻ ATLĐ Nhóm 3 theo NĐ 44/2016/NĐ-CP; không dùng máy cắt gần hành lang lưới điện vi phạm Điều 15 NĐ 62/2025/NĐ-CP; tổ trưởng kiểm tra dây nối và cữ cắt trước khi bấm máy, thu gom xử lý rác sinh khối đúng NĐ 45/2022/NĐ-CP và bảo mật hình ảnh công trình theo NĐ 13/2023/NĐ-CP.
MỤC 8

Đào tạo, chứng chỉ bắt buộc & danh mục biểu mẫu liên kết

MỤC 9

Lịch sử phiên bản & Quy chuẩn kỹ thuật áp dụng

Phiên bảnNgàyNgười soạn / DuyệtNội dung thay đổi và quy chuẩn áp dụng
v2.017/11/2026Phòng Kỹ thuật Cây xanh & QA/HSE · Ms. Mỹ Anh duyệtPhát hành chuẩn 9 mục cho hàng rào cây xanh & cây bụi; khóa thông số cắt vát chữ A đáy rộng hơn đỉnh 5–10 cm (5–10°), tỉa cây bụi hoa sau đợt hoa, thu gọn nhánh rơi trong 30 phút, khử trùng lưỡi cồn 70% (≥ 30 giây), an toàn điện RCD ≤ 30 mA và nhiên liệu 2T Can Đỏ 50:1 / 40:1.
Dịch vụ Cắt tỉa Hàng rào →