EFS-19 · Chẩn đoán và xử lý sàn Epoxy phồng rộp, lỗ kim, mắt cá, đổ mồ hôi amin và đốm mềm dính
Bộ cẩm nang cấp cứu 5 lỗi kinh điển của sàn sơn Epoxy: (1) bọt khí và lỗ kim thoát khí khi sơn lúc sàn đang tăng nhiệt hoặc thiếu khóa lót; (2) phồng rộp thủy tĩnh do ẩm ngược > 4,0%; (3) mắt cá, hở miệng núi lửa do nhiễm silicon, dầu máy nén khí, chất tháo khuôn; (4) đổ mồ hôi amin, màng nhờn trắng do độ ẩm > 80% RH hoặc ΔT < +3 °C (bắt buộc rửa nước ấm và chất tẩy nhẹ trước khi chà nhám, không được chà nhám khô trét amin lên giấy nhám); (5) đốm mềm dính không khô do thiếu vét thành thùng hoặc trộn sai tỷ lệ A:B.
Phiên bản 1.0
Khung kiểm soát tài liệu
| Mã tài liệu | EFS-19 · Luồng điều phối: WF-E08 |
Phiên bản và hiệu lực | v1.0 · Hiệu lực từ 19/11/2026 |
| Đơn vị ban hành | Công ty Cổ phần Dịch vụ Vệ sinh Công nghiệp Đà Nẵng SONGANHHYG (K57/10 Giang Văn Minh, Hòa Thuận Tây, Hải Châu, Đà Nẵng) | Phạm vi áp dụng | Xử lý sự cố phát sinh trong lúc thi công và bảo hành các hệ sơn lót, sơn lăn, tự san phẳng và sơn phủ hoàn thiện Epoxy tại Đà Nẵng, Hội An, Quảng Nam |
| Bộ phận chủ trì | Phòng Kỹ thuật Sơn Sàn Epoxy & An toàn Lao động | Người phê duyệt | Đại diện Pháp luật: Ms. Mỹ Anh |
| Chu kỳ rà soát | 06 tháng/lần hoặc ngay sau khi lập báo cáo phân tích nguyên nhân gốc lỗi màng sơn tại công trình | Kênh hỗ trợ 24/7 | Hotline và Zalo: 0905 751 566 · Email: [email protected] |
| Quy chuẩn áp dụng | TCVN 9491:2012 (Kiểm tra bám dính kéo đứt vùng xử lý) · TCVN 2097 (Thử bám dính chéo đường rạch) · ASTM D4263 (Thử ẩm màng PE kiểm soát phồng rộp thủy tĩnh) · QCVN 02:2019/BYT (Hút bụi HEPA khi xả nhám) · QCVN 18:2021/BXD (An toàn điện RCD ≤ 30 mA) · NĐ 113/2017/NĐ-CP · NĐ 45/2022/NĐ-CP (Thu gom màng sơn hỏng, nhựa chưa đóng rắn) · NĐ 13/2023/NĐ-CP. | ||
Thực tế hiện trường và mục tiêu kỹ thuật
Ở miền Trung với nắng gió Lào làm nền xưởng tăng nhiệt nhanh từ 9h đến 14h và mùa mưa gió biển tháng 9–12 thường vượt 80% RH, năm lỗi bề mặt sàn Epoxy hay xảy ra khi bỏ qua đo kiểm môi trường hoặc xử lý vội. Sai lầm phổ biến ngoài công trường là thợ vội đưa máy nhám vào đánh rồi sơn đè lên, làm sự cố nặng thêm: chà nhám khô lên màng nhờn trắng do đổ mồ hôi amin sẽ trét dính amin vào giấy nhám rồi miết sâu xuống mặt sơn gây tách lớp; chà khô vùng mắt cá nhiễm silicon làm dầu lan rộng hàng chục mét vuông; còn phủ đè lên đốm mềm dính hay phồng rộp ẩm chỉ che được vài hôm trước khi bong lại. Quy trình EFS-19 đặt ra bốn mục tiêu cấp cứu chuẩn:
- Chẩn đoán đúng bệnh trong 5 phút bằng sơ đồ
JC-EFS-04: Tách bạch lỗi vật lý (thoát khí khi tăng nhiệt, ẩm ngược) với lỗi hóa học (nhiễm silicon, phản ứng amin ẩm, trộn sai A:B) trước khi đặt máy nhám. - Giữ nguyên tắc làm sạch đúng bản chất trước, mở nhám sau: Với lỗi mắt cá và đổ mồ hôi amin, bắt buộc rửa sạch hoàn toàn dầu silicon hoặc lớp nhờn trắng bằng nước ấm và chất tẩy trung tính nhẹ trước khi chà nhám.
- Xử lý tận gốc điểm ẩm ngược và vùng trộn sai tỷ lệ: Cắt bóc rộng ngoài biên phồng rộp, chặn ẩm 3K khi ẩm > 4,0% và cạo sạch toàn bộ nhựa mềm dính không khô thay vì sơn đè.
- Khóa phòng ngừa trên
BM-EFS-07: Lưu hồ sơ đối chứng, chấn chỉnh quy tắc trộn 2 thùng (EFS-05) và điểm sương (EFS-01) ngay trong ca.
Ma trận chẩn đoán 5 lỗi kinh điển và những việc tuyệt đối không làm
| Loại lỗi bề mặt | Nhận diện và nguyên nhân gốc | Biện pháp cấp cứu bắt buộc | Điều kiện ngăn tái phát |
|---|---|---|---|
| 1. Bọt khí và lỗ kim thoát khí | Lỗ tròn nhỏ hoặc bọt khí vỡ li ti thành cụm khi lăn lúc sàn đang tăng nhiệt buổi sáng/trưa, hoặc thiếu lớp lót khóa mao quản bê tông. | Đợi đóng rắn, mài phá đỉnh bọt bằng nhám mịn hút HEPA, bả ép kín lỗ kim bằng matit hoặc lót khóa nền (EFS-06) rồi sơn lại lúc nhiệt sàn đang ổn định hoặc giảm nhẹ. |
Sơn lót đủ no khóa mao quản; trộn chậm ≤ 300 vòng/phút; ưu tiên đổ sơn chiều mát khi sàn hạ nhiệt. |
| 2. Phồng rộp thủy tĩnh do ẩm ngược | Bóng phồng cứng hoặc chứa nước, rạch ra thấy mặt dưới ướt ẩm hoặc phấn trắng; đo ẩm nền > 4,0% hay PE ASTM D4263 đọng sương. | Cắt bóc rộng vượt biên 150–300 mm; mài nhám CSP 3–4; nếu ẩm > 4,0% bắt buộc cán vữa Epoxy xi măng 3K dày 3–4 mm (EFS-15) trước khi sơn phủ lại. |
Cấm sơn khi chưa đạt ẩm ≤ 4,0% và màng PE khô 16–24 giờ; không dùng khò gas sấy ép mặt. |
| 3. Mắt cá và hở miệng núi lửa | Vòng tròn trũng lõm thấy lớp nền bên dưới do bề mặt dính silicon, dầu máy nén khí, chất tháo khuôn, sáp hoặc mồ hôi tay. | Không chà nhám trước: lau tẩy nhiều lần bằng khăn sạch đổi mặt tẩm dung dịch tẩy dầu/dung môi phù hợp từ ngoài vào tâm, rồi mới chà nhám, hút HEPA và thử khoảnh nhỏ. | Cấm xịt khí nén không lọc tách dầu ẩm trực tiếp lên sàn; cấm xịt chất bôi trơn gần khu vực chuẩn bị sơn. |
| 4. Đổ mồ hôi amin, màng nhờn trắng | Màng nhờn đục trắng hoặc lớp sáp hơi dính, mờ đục do độ ẩm không khí > 80% RH hoặc chênh điểm sương ΔT < +3 °C. | Rửa sạch bằng nước ấm + chất tẩy rửa trung tính nhẹ (pH 6,5–8,0) tan hết lớp amin nhờn, lau khô, chờ ΔT ≥ +3 °C và RH ≤ 80% rồi mới chà nhám sơn tiếp. | Theo dõi nhiệt ẩm kế liên tục đầu ca; bật hút ẩm hoặc dừng thi công ngay khi ΔT < +3,0 °C. |
| 5. Đốm mềm dính không khô | Từng khoảnh sơn mãi nhão dính tay, ấn móng tay lún sâu sau 48–72 giờ do thiếu vét thành thùng hoặc cân sai tỷ lệ A:B. | Cạo sủi bỏ toàn bộ nhựa mềm nhão, rửa sạch nhựa dư bám nền bằng dung môi phù hợp, chờ khô thoáng, mài mở nhám và trộn lại đúng 2 thùng (EFS-05). | Áp dụng triệt để quy tắc cân điện tử và sang thùng thứ 2 trên phiếu BM-EFS-04. |
AT-01 và thu gom chất thải nguy hại theo NĐ 45/2022/NĐ-CP.
Phân công công việc trước, trong và sau ca
| Vai trò | Việc cần làm trước và trong ca | Kiểm tra và bàn giao sau ca |
|---|---|---|
| Quản lý Kỹ thuật & An toàn | Đối chiếu thẻ JC-EFS-04, cắt kiểm mẫu rạch mở xác định nguyên nhân gốc trong 5 lỗi; đo lại độ ẩm điện dung, RH không khí và điểm sương ΔT; duyệt phương án cô lập vùng lỗi. | Đánh giá ô dặm thử trước khi cho phủ rộng; nghiệm thu khắc phục trên BM-EFS-07 và rà soát chứng từ thu gom màng sơn cạo bỏ theo NĐ 45/2022/NĐ-CP. |
| KTV trưởng Sơn Sàn Epoxy | Kiểm soát đúng trình tự xử lý từng lỗi: rửa nước ấm sạch amin trước khi chà nhám, lau sạch silicon trước khi xả nhám mắt cá, tách vùng ẩm > 4,0% sang EFS-15 và cân trộn lại theo EFS-05. | Kiểm tra lại độ cứng Shore D hoặc bám dính sau đóng rắn, rà ngoại quan ở góc nhìn đứng ≥ 500 lux và khóa biện pháp phòng ngừa ở ca tiếp theo. |
| Thợ xử lý lỗi và sơn phủ | Trang bị găng Nitrile, mặt nạ hơi hữu cơ và khẩu trang P2/P3; rửa ấm tẩy amin, lau tẩy dầu đúng chiều đổi mặt khăn sạch, cắt bóc phồng rộp hoặc sủi sạch đốm mềm dính; hút sạch bụi HEPA. | Thu gom toàn bộ màng sơn bóc, giẻ dính amin/silicon/nhựa nhão vào túi chất thải nguy hại dán nhãn; vệ sinh rulo, dao sủi và rào bảo vệ vùng vừa dặm. |
| Đại diện Chủ đầu tư / Nhà máy | Thông báo kịp thời các dấu hiệu bất thường trên mặt sàn và tạm dừng sử dụng bình xịt silicon, dầu bảo dưỡng hay rửa nước nóng gần khu đang thi công sơn. | Kiểm chứng nguyên nhân kỹ thuật tại ô rạch mở, xác nhận hiện trạng sau sửa chữa trên phiếu BM-EFS-07. |
Thiết bị, vật tư xử lý lỗi và thông số kỹ thuật chuẩn
5.1. Thiết bị chẩn đoán, làm sạch và kiểm soát môi trường
- Dụng cụ chẩn đoán 5 lỗi: Thẻ hướng dẫn JC-EFS-04, dao rạch kiểm mẫu màng sơn, kính lúp soi miệng lỗ kim/mắt cá, máy đo độ ẩm điện dung, bộ màng PE thử ẩm ASTM D4263, nhiệt ẩm kế hồng ngoại đo RH và điểm sương ΔT.
- Thiết bị làm sạch và mở nhám: Bình phun nước ấm 35–45 °C, khăn lau sạch không xơ dùng một lần, máy chà đĩa gắn giấy nhám hoặc lưới nhám P80–P180 kết nối chụp hút HEPA, máy cắt rãnh viền và dao sủi thép lưỡi phẳng.
- An toàn thi công: Aptomat RCD ≤ 30 mA, quạt thông gió và hút ẩm công nghiệp (khi RH > 80%), mặt nạ hơi hữu cơ, găng Nitrile và bao chứa chất thải nguy hại.
5.2. Vật tư xử lý đặc thù theo từng nguyên nhân lỗi
- Xử lý đổ mồ hôi amin: Nước ấm sạch kết hợp dung dịch tẩy rửa trung tính nhẹ (pH 6,5–8,0) hòa tan muối cacbamat amin (tuyệt đối không dùng dung môi mạnh trét loang amin và không dùng hóa chất tẩy axit).
- Xử lý mắt cá và đốm mềm dính: Dung dịch tẩy dầu silicon chuyên dụng hoặc dung môi bay hơi nhanh tương thích kết hợp khăn trắng sạch không xơ đổi mặt liên tục.
- Bù lấp và phủ tái tạo: Sơn lót thẩm thấu khóa mao quản (EFS-06), matit Epoxy không dung môi bả ép kín lỗ kim, vữa Epoxy xi măng 3K cản ẩm (EFS-15) cho vùng ẩm > 4,0% và sơn phủ đồng hệ trộn chuẩn 2 thùng (EFS-05).
5.3. Bảng ngưỡng kiểm soát kỹ thuật khi khắc phục từng nhóm lỗi
| Nhóm lỗi xử lý | Thao tác tiên quyết bắt buộc | Ngưỡng đạt trước khi sơn lại | Hồ sơ và liên thông |
|---|---|---|---|
| Bọt khí và lỗ kim | Mài phá đỉnh bọt khí, hút bụi HEPA, bả ép kín bằng matit hoặc lót khóa mao quản | Thi công lúc nhiệt độ sàn ổn định hoặc giảm nhẹ, khuấy ≤ 300 vòng/phút | EFS-05, EFS-06, BM-EFS-04 |
| Phồng rộp thủy tĩnh | Cắt bóc vượt biên 150–300 mm, mài nhám CSP 3–4, cán đệm 3K nếu ẩm cao | Ẩm điện dung ≤ 4,0% và màng PE khô 16–24h (hoặc đã đệm EFS-15) | EFS-04, EFS-15, BM-EFS-03 |
| Mắt cá nhiễm dầu/silicon | Tẩy rửa dầu silicon bằng khăn sạch trước, sau đó mới chà nhám và hút HEPA | Dặm thử ô 0,5 m² hoàn toàn phẳng mịn không hở miệng tròn | EFS-20, JC-EFS-04, BM-EFS-07 |
| Đổ mồ hôi amin | Rửa nước ấm + chất tẩy trung tính sạch hết màng nhờn trắng, lau khô hoàn toàn | Không còn cảm giác nhớn trơn khi lau thử; RH ≤ 80% và ΔT ≥ +3,0 °C | EFS-01, JC-EFS-04, BM-EFS-07 |
| Đốm mềm dính không khô | Sủi cạo hết nhựa mềm nhão, rửa sạch nền bằng dung môi, chờ bay hơi khô | Nền cứng sạch hoàn toàn, trộn lại cân điện tử đúng tỷ lệ 2 thùng | EFS-05, BM-EFS-04, BM-EFS-07 |
Trình tự cấp cứu từng bước và điểm kiểm tra bắt buộc
- Khoanh dây cảnh báo ô sàn lỗi, đối chiếu sơ đồ trên JC-EFS-04 để nhận diện đúng loại lỗi hoặc tổ hợp lỗi đang gặp.
- Rạch mở điểm mẫu kiểm mặt cắt dưới màng sơn (nước ẩm, bột phấn hay nhựa nhão), đo lại ẩm nền, RH và điểm sương ΔT.
- Chờ màng sơn cứng đủ đi lại, chà phá đỉnh bọt bằng nhám mịn P120–P180 nối chụp hút HEPA rồi hút sạch bụi.
- Bả ép kín lỗ kim bằng matit Epoxy không dung môi hoặc lót khóa mao quản (EFS-06); phủ lại lúc chiều mát khi sàn hạ nhiệt, khuấy ≤ 300 vòng/phút (EFS-05).
- Cắt vát mép mở rộng ra ngoài vùng phồng bám chặt 150–300 mm; bóc sạch màng hỏng, mài đạt nhám CSP 3–4 (EFS-04) và hút bụi HEPA.
- Đo ẩm điện dung và thử màng PE ASTM D4263: nếu nền vẫn ẩm > 4,0%, bắt buộc cán đệm vữa Epoxy xi măng 3K dày 3–4 mm (EFS-15,
WF-E07) trước khi sơn lại.
- Cô lập bình xịt silicon, dầu khuôn hay đường khí nén chưa lọc dầu; tuyệt đối không chà nhám khô trước khi lau sạch dầu.
- Dùng khăn trắng sạch không xơ đổi mặt liên tục tẩm chất tẩy dầu hoặc dung môi bay hơi nhanh lau từ ngoài vào tâm vết mắt cá (cấm nhúng khăn bẩn ngược vào ca dung môi); sau đó mới chà nhám (EFS-20), hút HEPA và dặm thử ô 0,5 m² kiểm chứng không còn tách lõm.
- Khi xuất hiện màng nhờn trắng đục do RH > 80% hoặc ΔT < +3 °C: pha nước ấm sạch (35–45 °C) với chất tẩy trung tính nhẹ (pH 6,5–8,0) rửa lau nhiều lượt cho tan sạch hoàn toàn lớp amin.
- Tráng nước ấm sạch, hút lau khô kiệt; bật hút ẩm đưa môi trường về RH ≤ 80% và ΔT ≥ +3,0 °C, chờ khô hoàn toàn mới chà nhám mờ P80–P120 (EFS-20), hút HEPA và sơn tiếp.
- Dùng dao sủi thép cạo sạch 100 phần trăm phần màng sơn mềm dính, bóc bỏ sạch ra ngoài vùng dính lan, rồi dùng dung môi thích hợp lau rửa cho hết toàn bộ nhựa chưa đóng rắn còn bám trong rỗ nền bê tông; đóng gói phần nhựa cạo và giẻ bẩn thành chất thải nguy hại theo NĐ 45/2022/NĐ-CP.
- Chờ bay hơi khô ráo hoàn toàn, mài nhám lại nền đạt độ cứng chắc, thực hiện cân điện tử tỷ lệ A:B, khuấy chậm và sang thùng thứ 2 đúng chuẩn EFS-05 (ghi số lô vào BM-EFS-04) để sơn vá phục hồi. Cuối ca, kiểm tra lại chiều dày, độ cứng và bám dính ghi đầy đủ kết quả khắc phục lên BM-EFS-07.
Nghiệm thu khắc phục lỗi, xử lý tình huống và căn cứ pháp luật
Chỉ tiêu nghiệm thu khắc phục lỗi (BM-EFS-07 và EFS-21): Toàn bộ khu vực từng gặp 1 trong 5 lỗi trên phải phẳng đồng đều màu, không còn lỗ kim thoát khí, không phồng rộp tái phát sau kiểm ẩm, không mắt cá, không màng nhờn trắng amin và toàn bộ diện tích phủ mới đóng rắn cứng đồng nhất đạt Shore D ≥ 75–80, kéo đứt kiểm chứng đạt ≥ 1,5 MPa (TCVN 9491) và vượt qua kiểm tra ngoại quan dưới ánh sáng đứng ≥ 500 lux.
| Tình huống phát sinh thực tế | Nguyên nhân và rủi ro kỹ thuật | Xử lý chuẩn tại hiện trường |
|---|---|---|
| Đã rửa nước ấm nhưng sau khi chà nhám vẫn còn một vài khoảnh sáp mờ lốm đốm | Một số vùng trũng đọng màng amin dày chưa được rửa hòa tan hết ở lượt đầu | Dừng chà nhám ngay tại ô đó, lặp lại quy trình rửa nước ấm + chất tẩy nhẹ chuyên biệt, xả sạch và lau khô; thay toàn bộ giấy nhám đã dính cặn amin bằng giấy nhám mới. |
| Sơn tự san phẳng vừa đổ bị nổ bọt khí dày đặc dọc hành lang gần cửa kính nắng chiều | Bê tông tại khu vực nắng chiếu bị tăng nhiệt đột ngột, không khí trong lỗ rỗng giãn nở thổi qua lớp sơn dày | Dừng đổ tiếp theo ánh nắng, che rèm chắn nắng giảm nhiệt sàn, đợi lớp vừa đổ đóng rắn cứng để xả nhám phá bọt, khóa thêm lớp lót mỏng rồi mới thi công lớp bù phẳng vào buổi chiều muộn. |
| Vùng đốm mềm dính nằm sát mép tường hoặc xung quanh chân bệ máy | Thợ lấy phần sơn vét sót ở thành thùng trộn không kỹ để quét dặm chân góc bằng cọ | Sủi cạo bỏ hết đường chân góc mềm, rửa sạch bằng dung môi, mài tay nối máy hút bụi sạch và pha riêng một mẻ nhỏ đúng quy tắc 2 thùng (EFS-05) để quét cắt góc lại. |
| Chủ đầu tư yêu cầu cạo phồng rộp ẩm và sơn vá nhanh trong đêm mà chưa lắp vữa cản ẩm | Áp suất hơi nước dưới nền đất tầng trệt mùa mưa Đà Nẵng chắc chắn sẽ đẩy phồng lại lớp sơn mới | Lập biên bản tư vấn kỹ thuật theo Điều 393 BLDS 2015 giải thích rủi ro và đề nghị triển khai lớp đệm Epoxy xi măng 3K (EFS-15) để bảo hành bền vững 12–36 tháng. |
AT-05):
Quản lý đầy đủ SDS 16 mục cho chất tẩy dầu, dung môi lau rửa và vật liệu Epoxy sửa chữa theo Nghị định 113/2017/NĐ-CP; hút sạch bụi xả nhám màng sơn bằng máy hút HEPA theo QCVN 02:2019/BYT; đấu điện máy chà qua RCD ≤ 30 mA đúng QCVN 18:2021/BXD; toàn bộ mảng sơn cạo bóc, nhựa mềm chưa đóng rắn, giấy nhám dính nhựa và giẻ lau dung môi phải đóng bao kín xử lý chất thải nguy hại theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP và Thông tư 02/2022/TT-BTNMT; bảo mật hình ảnh công trình theo Nghị định 13/2023/NĐ-CP.
Chứng chỉ nhân sự và tài liệu liên quan
- Chứng chỉ nhân sự thực thi: Kỹ thuật viên chẩn đoán và xử lý lỗi màng sơn có chứng chỉ đào tạo nghề Vệ sinh Công nghiệp và an toàn hóa chất (SAH-CRD-01, SAH-CRD-02, SAH-CRD-04).
- Biểu mẫu và thẻ trực quan liên kết: JC-EFS-04 · Thẻ an toàn chống dị ứng nhựa Epoxy, thông gió LEL và chẩn đoán 5 lỗi màng sơn · BM-EFS-07 · Phiếu đo kiểm DFT, Shore D, kéo đứt, DCOF và xử lý lỗi bề mặt · BM-EFS-01 · Phiếu khảo sát nền T=0 · BM-EFS-04 · Nhật ký cân trộn 2 thùng · JC-EFS-02 · Thẻ cân khuấy 300 vòng/phút.
- Quy trình liên thông: EFS-01 (Khảo sát ẩm và điểm sương) · EFS-03 (An toàn hóa chất và CTNH) · EFS-05 (Cân tỷ lệ A:B và quy tắc trộn 2 thùng) · EFS-06 (Sơn lót khóa mao quản chống thoát khí) · EFS-15 (Cán đệm 3K chặn ẩm ngược) · EFS-20 (Chà nhám mở liên kết và tái phủ) · EFS-21 (Đo kiểm nghiệm thu kỹ thuật).
Lịch sử phiên bản và xác nhận ban hành
| Phiên bản | Ngày | Người soạn và phê duyệt | Nội dung ban hành và quy chuẩn áp dụng |
|---|---|---|---|
| v1.0 | 19/11/2026 | Phòng Kỹ thuật & An toàn · Ms. Mỹ Anh duyệt | Ban hành mới cẩm nang 9 phần EFS-19 (WF-E08): chẩn đoán và xử lý dứt điểm 5 lỗi sàn Epoxy (bọt khí lỗ kim khi sàn tăng nhiệt; phồng rộp thủy tĩnh do ẩm > 4,0%; mắt cá do silicon và dầu máy nén khí; đổ mồ hôi amin phải rửa nước ấm và chất tẩy nhẹ trước khi chà nhám; đốm mềm dính do trộn sai A:B) gắn thẻ JC-EFS-04 và phiếu BM-EFS-07. |