ICS-04 · Vận hành, bảo dưỡng máy chà sàn liên hợp, ngồi lái và hút bụi HEPA
Giữ an toàn điện chống giật RCD ≤ 30 mA đầu mỗi ca, phân tách máy chà đơn 150–175 vòng/phút với máy chà sàn liên hợp đẩy tay và ngồi lái dùng hóa chất ít bọt Kärcher RM 756, dùng đúng 4 màu pad chà sàn (Trắng, Đỏ, Xanh, Đen), đảo 4 cạnh cao su thanh gạt, khóa giới hạn dốc ≤ 8%, thông gió phòng sạc LEL < 10% Hydro và hút bụi silica xi măng bằng HEPA cấp M/H đúng QCVN 02:2019/BYT.
Phiên bản 2.0
Khung kiểm soát tài liệu
| Mã tài liệu | ICS-04 | Phiên bản và hiệu lực | v2.0 · Hiệu lực từ 18/11/2026 |
| Đơn vị ban hành | Công ty Cổ phần Dịch vụ Vệ sinh Công nghiệp Đà Nẵng SONGANHHYG (K57/10 Giang Văn Minh, Hòa Thuận Tây, Hải Châu, Đà Nẵng) | Phạm vi áp dụng | Toàn bộ máy chà đơn 150–175 vòng/phút, máy đánh bóng tốc độ cao, máy chà sàn liên hợp đẩy tay và ngồi lái, máy hút bụi công nghiệp lọc HEPA cấp M/H và khu sạc ắc quy |
| Bộ phận chủ trì | Phòng Kỹ thuật & An toàn | Người phê duyệt | Đại diện Pháp luật: Ms. Mỹ Anh |
| Chu kỳ rà soát | 06 tháng/lần hoặc ngay khi nhập máy chà sàn mới, thay đổi lá cao su gạt, ắc quy hoặc phát sinh hư hỏng mô tơ | Kênh hỗ trợ 24/7 | Hotline và Zalo: 0905 751 566 · Email: [email protected] |
| Quy chuẩn áp dụng | QCVN 02:2019/BYT (Giới hạn tiếp xúc bụi khoáng, bụi silica tại nơi làm việc) · QCVN 01:2020/BCT (An toàn điện thiết bị di động môi trường ẩm qua RCD ≤ 30 mA) · Nghị định 45/2022/NĐ-CP (Thu gom túi bụi silica, dầu mỡ tách từ thùng nước thải) · Cổng an toàn AT-02, AT-04 · Liên kết ICS-03, BM-ICS-04, JC-ICS-01. |
||
Thực tế hiện trường và mục tiêu vận hành máy chà sàn, máy hút HEPA
Ra làm sàn nhà xưởng ở khu công nghiệp Hòa Khánh hay tầng hầm siêu thị tại Đà Nẵng, anh em đứng máy rất dễ gặp ba sự cố vừa hao tiền sửa máy vừa nguy hiểm tính mạng. Một là thợ kéo máy chà đơn 220V qua vũng nước xà phòng nhưng không cắm qua ổ chống giật RCD ≤ 30 mA, dây điện bị chính mâm bàn chải quấn đứt vỏ đồng dẫn tới giật điện ngay trên sàn ướt. Hai là châm nhầm nước rửa sàn nhiều bọt vào thùng máy chà sàn liên hợp khiến bọt trào qua phao tràn chui thẳng vào cánh quạt mô tơ hút làm cháy khét cuộn dây, hoặc lái máy chà ngồi lái lên đoạn dốc ram tầng hầm trơn ướt quá 8% làm bánh xe trượt ngang va vào cột bê tông. Ba là công trình sau xây dựng còn đầy bụi xi măng, bột mài bê tông nhưng thợ lại lấy vòi hơi xịt thổi mù trời hoặc cầm chổi quét khô làm bụi mịn silica vượt chuẩn QCVN 02:2019/BYT bay khắp nhà xưởng. ICS-04 giữ vững 4 mục tiêu thao tác chuẩn:
- Bảo đảm an toàn điện 100 phần cho thiết bị ướt: Bấm kiểm tra nút ngắt mạch RCD ≤ 30 mA trước mọi ca dùng máy 220V và giữ khớp nối dây chuẩn IP44 kê cao khỏi vũng nước (
AT-02). - Chọn đúng dòng máy, đúng màu pad và hóa chất ít bọt: Dùng máy đơn 150–175 vòng/phút cho bóc sáp, chà sâu; dùng Kärcher FloorPro RM 756 (
SAH-APR-CHM-09) cho máy liên hợp và tuân thủ bảng 4 màu pad Trắng, Đỏ, Xanh, Đen trênJC-ICS-01. - Kiểm soát an toàn lái máy ngồi lái và phòng sạc ắc quy: Khống chế độ dốc làm việc ≤ 8%, giảm tốc trước khi rẽ cua và thông gió khu sạc giữ khí Hydro LEL < 10%.
- Hút sạch bụi xi măng, bụi mài đá bằng HEPA cấp M/H: Cấm tuyệt đối thổi khí nén hay quét khô bụi mịn; dùng máy hút HEPA cấp M/H kèm khẩu trang P2/P3 và xả bùn qua thùng lắng 2 ngăn (
AT-04).
Điều kiện áp dụng và những việc tuyệt đối không làm
| Nhóm thiết bị và quy mô sàn | Điều kiện vận hành và giới hạn kỹ thuật | Yêu cầu bảo dưỡng và kiểm soát sau ca |
|---|---|---|
| Máy chà đơn 150–175 vòng/phút và máy hút HEPA M/H Công trình sau xây dựng, sảnh đá, góc hẹp dưới 1.000 m² |
Cấp điện qua RCD ≤ 30 mA đã thử Test; dùng cho bóc sáp, đánh sàn gạch men, đá, bê tông từng ô nhỏ. Máy hút bụi dùng đúng túi và lõi lọc HEPA cấp M hoặc cấp H nguyên vẹn, gắn ống chống tĩnh điện khi hút bụi mịn nhiều. |
Rút phích cắm trước khi tháo mâm gắn pad hoặc thay túi bụi; xả sạch nước bùn máy hút qua thùng lắng 2 ngăn, phơi khô thanh gạt và ghi xác nhận lên BM-ICS-04. |
| Máy chà sàn liên hợp đẩy tay và ngồi lái Nhà xưởng, kho bãi, hầm xe, siêu thị từ 1.000 m² trở lên |
Chỉ chạy trên sàn có độ dốc ≤ 8%; giảm tốc tối đa khi vào cua rẽ lối, nâng thanh gạt cao su khi đi lùi. Chỉ châm hóa chất ít bọt Kärcher RM 756 (0,25%–1,0%) vào bình nước sạch. | Xả rửa thùng nước thải và lồng phao chống tràn sau mỗi ca; xoay đảo 4 cạnh cao su thanh gạt định kỳ; đưa vào khu sạc ắc quy thông thoáng kiểm soát Hydro LEL < 10%. |
Phân công công việc trước, trong và sau ca vận hành thiết bị
| Vai trò | Việc cần làm trước và trong ca | Kiểm tra và bàn giao sau ca |
|---|---|---|
| Trưởng phòng Kỹ thuật & An toàn | Kiểm tra sổ bảo dưỡng định kỳ máy chà, máy hút HEPA cấp M/H và thông gió phòng sạc ắc quy (LEL < 10% Hydro). | Duyệt lệnh sửa chữa hoặc thay phụ tùng đối với các máy treo Thẻ ĐỎ; rà hồ sơ BM-ICS-04 hàng tuần. |
| Thủ kho thiết bị | Thử ổ chống giật RCD ≤ 30 mA, kiểm tra độ mòn cao su thanh gạt, độ nguyên vẹn màng lọc HEPA và cấp đúng 4 màu pad theo lệnh ca. | Nhận lại máy đã xả rửa sạch bình bẩn, đảo cạnh lá cao su khi mòn, cắm sạc ắc quy đúng quy chuẩn 5S và ghi sổ bảo dưỡng. |
| KTV vận hành máy chà / hút | Mặc PPE, đeo khẩu trang P2/P3 khi hút bụi xi măng, bấm nút Test RCD, giữ máy ngồi lái ở dốc ≤ 8%, rà ga chậm khi ôm cua và châm đúng RM 756. | Hút sạch nước bẩn, xả thùng qua lắng 2 ngăn, rửa lồng phao chống tràn, lau khô thân máy và ký xác nhận lên BM-ICS-04. |
| M&E / BQL công trình | Cấp nguồn điện khô ráo ổn định, chỉ rõ các đoạn dốc tầng hầm > 8% và khu vực phòng sạc thông gió được phép đấu nối. | Kiểm tra mặt sàn khô ráo không đọng vệt cao su gạt, khu vực xung quanh không phát tán bụi mù và ký nhận ca an toàn. |
Thông số kỹ thuật máy chà sàn, 4 màu pad, cao su gạt và phòng sạc ắc quy
5.1. Bảng phân loại 4 màu pad chà sàn (đồng bộ thẻ trực quan JC-ICS-01)
| Màu pad | Tốc độ và dòng máy | Bề mặt và hóa chất kết hợp chuẩn | Giới hạn và bề mặt cấm sử dụng |
|---|---|---|---|
| Pad Trắng (Đánh bóng siêu mịn) |
Máy chà đơn 150–175 v/p hoặc máy đánh bóng 1.500–2.000 v/p | Đánh bóng khô hoặc phun sương hoàn thiện sáp sàn Vinyl, sàn đá đã kết tinh, sàn gỗ đã phủ bóng, lau nhẹ bảo dưỡng hằng ngày. | Không dùng để bóc sáp dày hay chà bùn đất công trường (mật độ sợi mịn sẽ bết cặn ngay lập tức). |
| Pad Đỏ (Lau chà bảo dưỡng) |
Máy chà đơn 150–175 v/p và máy liên hợp đẩy tay/ngồi lái | Chà ẩm bảo dưỡng định kỳ trên sàn gạch men, sàn sơn Epoxy/PU, sàn nhựa Vinyl ESD, đá tự nhiên đã chống thấm với 3M 3H hoặc Kärcher RM 756. | Không đủ độ nhám để cắt sáp polyme cũ đóng dày nhiều lớp; thử vùng khuất nếu sàn phủ bóng mới mềm. |
| Pad Xanh (Dương/Lá) (Chà nặng / bóc nhẹ) |
Máy chà đơn 150–175 v/p và máy chà liên hợp áp lực cao | Chà vết bẩn bám lì lâu ngày trên gạch nhám, bê tông, đá bền cứng; bóc lớp bề mặt sáp cũ (kèm Goodmaid GMP 101 hoặc Action 150(S) loãng). | Phải thử mẫu 1 m² trước khi dùng trên Vinyl mềm hay sơn Epoxy mỏng để tránh làm mờ xước màng sơn. |
| Pad Đen (Bóc sáp / chà thô) |
Chỉ dùng máy chà đơn tốc độ thấp 150–175 vòng/phút | Chỉ dùng để bóc lớp sáp polyme dày trên sàn Vinyl/cao su với Action 150(S) pH 13, hoặc chà sàn bê tông thô, gạch vỉa hè chịu mài mòn. | CẤM TUYỆT ĐỐI dùng lên đá Marble đánh bóng, sơn Epoxy/PU bóng, gỗ, Alu hoặc lau bảo dưỡng thường nhật. |
5.2. Máy chà liên hợp, ngồi lái, đảo 4 cạnh gạt và phòng sạc LEL < 10%
- Hóa chất ít bọt bắt buộc: Máy chà sàn liên hợp đẩy tay và ngồi lái chỉ dùng Kärcher FloorPro Multi Cleaner RM 756 (
SAH-APR-CHM-09, pH 9,0, pha 0,25%–1,0% tức 2,5–10 mL/L); không đổ xà phòng nhiều bọt vào bình cấp nước. - Đảo 4 cạnh lá cao su thanh gạt: Kiểm tra mép lá cao su gạt hút nước (độ nghiêng chuẩn ~45° chạm sàn); mỗi 20–30 giờ chạy máy hoặc khi mép mòn vẹt quá 2 mm, tháo lật đảo lần lượt đủ 4 cạnh (trên/dưới, trước/sau) rồi mới thay lá mới. Rửa sạch lồng phao chống tràn cuối mỗi ca.
- Giới hạn dốc và cua máy ngồi lái: Độ dốc ram vận hành tối đa 8% (với dốc > 8% phải dừng máy ngồi lái, chuyển sang chà máy nhỏ từng đoạn có chặn bánh hoặc chà khô); luôn giảm tốc trước khi rẽ cua góc hẹp và bấm còi cảnh báo.
- Phòng sạc ắc quy axit-chì: Sạc ở khu vực thông gió cưỡng bức giữ nồng độ khí Hydro LEL < 10%; mở hé nắp khoang bình khi sạc, đặt cách tia lửa và nguồn nhiệt ít nhất 5 m, chỉ châm thêm nước cất sau khi bình đã sạc đầy hẳn.
5.3. An toàn điện RCD ≤ 30 mA và hút bụi silica HEPA cấp M/H
- Kiểm soát điện giật RCD ≤ 30 mA: Mọi thiết bị chạy điện 220V trong môi trường ẩm (máy chà đơn 150–175 v/p, máy hút nước/bụi, máy đánh bóng) phải cắm qua bộ RCD ≤ 30 mA, bấm nút Test kiểm tra ngắt mạch ngay trước khi vào ca; dây dẫn chuẩn IP44 đặt trên móc treo cao, không kéo đè dưới mâm chà đang quay.
- Máy hút bụi công nghiệp lọc HEPA cấp M hoặc cấp H: Dùng cho bụi xi măng, bột bả, bụi mài đá và bụi xây dựng mịn theo QCVN 02:2019/BYT; kết hợp thùng tách bụi xyclon nếu lượng bụi vữa nhiều để tránh nghẹt lọc chính.
- Bảo vệ hô hấp và cấm thổi khô: Công nhân vận hành hút bụi silica/xi măng bắt buộc đeo khẩu trang lọc bụi mịn chuẩn P2 hoặc P3, kính bảo hộ; cấm dùng máy thổi gió hay khí nén thổi bụi sàn xưởng.
Trình tự vận hành và bảo dưỡng từng bước
- Kiểm tra thân vỏ dây điện không trầy nứt, cắm qua ổ chống giật RCD ≤ 30 mA và bấm nút thử xác nhận aptomat ngắt mạch tức thì; kiểm tra độ kín túi bụi và lõi lọc HEPA cấp M/H trên máy hút công nghiệp.
- Chọn đúng màu pad (Trắng, Đỏ, Xanh, Đen) khớp chất liệu sàn đã duyệt ở
BM-ICS-01và gắn cân tâm vào mâm gai trước khi hạ máy xuống sàn.
- Đeo khẩu trang P2/P3, kéo ống hút đi chậm theo từng dải chồng mép để hút sạch bụi xi măng và mạt vữa trên nền khô trước khi đưa nước lên sàn (giảm tạo vệt bùn đóng rãnh).
- Thao tác rung giũ bộ lọc định kỳ mỗi 15–20 phút để duy trì lực hút ổn định; thay túi chứa khi đầy khoảng hai phần ba thể tích, buộc kín miệng túi trước khi chuyển đi.
- Cắm biển cảnh báo sàn ướt 2 đầu lối đi; pha Kärcher RM 756 (0,25%–1,0%) vào bình máy chà liên hợp hoặc bình máy chà đơn, giữ dây điện luôn vắt qua vai và đi lùi đối với máy chà đơn 150–175 v/p.
- Với máy chà ngồi lái, kiểm tra độ dốc khu vực ≤ 8%, chạy đều tốc độ thẳng lối, giảm tốc trước mọi khúc cua và nâng thanh gạt hút nước khi cần lùi xe.
- Xả hết nước bẩn trong thùng chứa qua lưới lọc rác và thùng lắng 2 ngăn (nếu là bùn mài/vữa xây dựng) để tránh tắc cống tòa nhà theo cổng an toàn
AT-04. - Xịt rửa sạch bùn bám trên phao chống tràn và lồng lọc hút; kiểm tra mép cao su thanh gạt và lật xoay đều theo thứ tự 4 cạnh khi mép tiếp xúc sàn có dấu hiệu mòn tạo vệt nước.
- Đưa máy chạy bình vào khu sạc thông thoáng đảm bảo khí Hydro luôn dưới ngưỡng LEL < 10%, mở nắp thông hơi khoang bình, tránh xa tia lửa tối thiểu 5 m và chỉ châm nước cất sau khi sạc xong.
- Tháo giặt sạch và phơi đứng pad chà sàn; ghi nhận kết quả thử RCD, tình trạng máy, cạnh cao su gạt và lượng hóa chất sử dụng vào
BM-ICS-04.
Nghiệm thu, xử lý tình huống phát sinh và căn cứ pháp luật
Chỉ tiêu nghiệm thu thiết bị và bề mặt sau chà hút: Bộ chống giật RCD ≤ 30 mA đạt kiểm tra 100 phần thiết bị 220V trước ca; nền sàn sau máy chà liên hợp khô đều không để lại vệt nước từ cao su gạt và không xước xoáy do dùng sai màu pad; không để bụi silica bay mù trong không khí và mọi máy lỗi đã treo Thẻ ĐỎ tách kho.
| Tình huống phát sinh thực tế | Nguyên nhân và rủi ro | Hành động chuẩn SONGANHHYG |
|---|---|---|
| Máy chà sàn liên hợp đang chạy bình thường bỗng rít tiếng mô tơ hút và xịt bọt trắng ra khe thoát khí | Pha nhầm hóa chất nhiều bọt hoặc không rửa phao chống tràn làm bọt lọt vào mô tơ hút chân không | Tắt công tắc hút ngay lập tức, mở nắp thùng thải xả hết bọt, thêm chất phá bọt nếu cần và rửa sạch lồng phao; thay dung dịch trong bình cấp sang đúng Kärcher RM 756 ít bọt. |
| Mặt sàn sau khi kéo thanh gạt vẫn để lại hai vệt nước sọc dài hai bên | Lá cao su gạt bị sứt mẻ do kẹt mảnh sỏi/vít xây dựng hoặc mòn vẹt mép làm việc | Nâng cần gạt, lấy khăn lau kiểm tra kẹt sỏi dưới mép cao su; nếu sỏi kẹt thì hút sạch sàn bằng HEPA trước; nếu cao su đã mòn vẹt thì tháo lật sang cạnh mới trong 4 cạnh dự phòng. |
| BQL nhà xưởng đề nghị "lấy máy nén khí xịt cho bay hết bụi xi măng trên sàn và máy CNC cho nhanh" | Thổi khí nén đẩy bụi silica lơ lửng dày đặc vượt giới hạn QCVN 02:2019/BYT và thổi bụi lọt vào ổ bi máy CNC | Từ chối bằng quy chuẩn cổng AT-04; triển khai hút trực tiếp bằng máy hút bụi công nghiệp HEPA cấp M/H đầu chổi mềm kết hợp đeo khẩu trang P2/P3. |
| Đường ram xuống hầm xe dốc khoảng 11% dính nhớt và bùn đất nhưng đội định lái máy chà ngồi lái xuống chà | Vượt giới hạn độ dốc ≤ 8% khiến máy mất bám phanh khi dính dung dịch trơn, dễ trượt đâm tường | Cấm tuyệt đối đưa máy ngồi lái lên ram 11%; dùng máy chà đơn có dây an toàn giữ từ đỉnh dốc hoặc chà từng đoạn ngắn bằng máy đẩy tay kết hợp hút nước trực tiếp. |
| Phát hiện mùi hắc và tiếng sôi lục bục ở khoang ắc quy trong lúc sạc kín cửa ở kho nhỏ | Khí Hydro sinh ra tăng cao vượt ngưỡng dễ gây cháy nổ khi tích tụ gần ngưỡng LEL 10% | Ngắt nguồn điện từ cầu dao ngoài phòng sạc (không rút phích trực tiếp ở cọc bình tránh tia lửa), mở rộng cửa thông gió và đặt quạt hút hướng ra ngoài cho tan khí trước khi kiểm tra bình. |
Chứng chỉ nhân sự và tài liệu liên quan
- Chứng chỉ nhân sự đứng máy: KTV vận hành máy chà sàn liên hợp, ngồi lái và máy hút HEPA cấp M/H có chứng chỉ đào tạo nghề VSCN (SAH-CRD-01..04) và chứng nhận làm sạch thông minh 3M (SAH-CRD-05).
- Biểu mẫu và thẻ trực quan gắn kết: BM-ICS-04 · Nhật ký kiểm tra RCD, máy chà sàn và thu gom bùn thải (PDF) · JC-ICS-01 · Thẻ 11 hóa chất và 4 màu pad chà sàn (PDF).
- Quy trình và hồ sơ liên thông: ICS-03 (An toàn hóa chất và RM 756) · ICS-06 (Tổng vệ sinh sau xây dựng) · ICS-12 (Mài bê tông Lithium) · ICS-14 (Sàn Epoxy nhà xưởng) · Quản trị Hóa chất (08).
Lịch sử phiên bản và xác nhận ban hành
| Phiên bản | Ngày | Người soạn và phê duyệt | Nội dung thay đổi và quy chuẩn áp dụng |
|---|---|---|---|
| v2.0 | 18/11/2026 | Phòng Kỹ thuật & An toàn · Ms. Mỹ Anh duyệt | Ban hành chuẩn 9 mục cho máy chà đơn 150–175 v/p, máy chà sàn liên hợp đẩy tay và ngồi lái dùng Kärcher RM 756, 4 màu pad Trắng/Đỏ/Xanh/Đen, đảo 4 cạnh cao su gạt, giới hạn dốc ≤ 8%, thông gió phòng sạc LEL < 10% Hydro, RCD ≤ 30 mA và hút bụi silica bằng HEPA cấp M/H theo QCVN 02:2019/BYT. |