SONGANHHYG · HỆ THỐNG SOP KIỂM SOÁT CÔN TRÙNG (v2.0)
QUY TRÌNH VẬN HÀNH CHUẨN · CHƯƠNG IV: PHUN KHỬ TRÙNG DIỆT KHUẨN VÀ XỬ LÝ MÙI SINH HỌC SAU DỊCH HẠI

PCS-22 · Phun khử trùng diệt khuẩn và xử lý ổ dịch, mùi xác chuột

Hoàn thiện vòng đời vệ sinh sau kiểm soát dịch hại: triển khai phun khử trùng không khí và bề mặt bằng máy ULV Nano hạt 10–30 µm, thu gom an toàn xác chuột chết trên trần kín, diệt ruồi giòi thứ cấp, khử trùng diệt khuẩn bề mặt nhiễm bẩn và xử lý triệt để mùi hôi amoniac từ phân và nước tiểu chuột.

PCS-22
Phiên bản 2.0
Máy ULV Nano 10–30 µm · Góc 45° Thu xác chuột & Diệt giòi thứ cấp Enzyme + Khử khuẩn · Hết mùi amoniac Chống ẩm giọt điện & Đầu báo khói
MỤC 1

Khung kiểm soát tài liệu

Mã tài liệuPCS-22 Phiên bản và hiệu lựcv2.0 · Hiệu lực từ 17/11/2026
Đơn vị ban hànhCông ty Cổ phần Dịch vụ Vệ sinh Công nghiệp Đà Nẵng SONGANHHYG (K57/10 Giang Văn Minh, Hòa Thuận Tây, Hải Châu, Đà Nẵng) Phạm vi áp dụngVăn phòng, kho hàng, nhà xưởng, trường học, nhà hàng, căn hộ và bệnh viện cần phun khử trùng diệt khuẩn hoặc xử lý xác chuột chết, mùi nước tiểu chuột
Bộ phận chủ trìPhòng Kỹ thuật Kiểm soát Côn trùng và QA/HSE Người phê duyệtĐại diện Pháp luật: Ms. Mỹ Anh
Chu kỳ rà soát06 tháng/lần hoặc ngay sau các đợt ngập nước, dịch bệnh theo mùa tại miền Trung Kênh hỗ trợ 24/7Hotline và Zalo: 0905 751 566 · Email: [email protected]
Quy chuẩn áp dụng Nghị định 91/2016/NĐ-CP và Nghị định 129/2024/NĐ-CP (Dịch vụ và chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn gia dụng & y tế có ĐKLH Bộ Y tế) · Nghị định 113/2017/NĐ-CP (SDS 16 mục) · Nghị định 44/2016/NĐ-CP (Thẻ Nhóm 3 hiệu lực 24 tháng khi mở trần thăm/hố ga) · Nghị định 45/2022/NĐ-CP (Chất thải lây nhiễm & bao bì CTNH 18 01 01) · Nghị định 13/2023/NĐ-CP · Điều 127 BLLĐ 2019 · Điều 393 BLDS 2015.
MỤC 2

Thu hồi xác chuột trên trần kín, diệt bọ chét thứ cấp và khử mùi amoniac bằng enzyme

Đi xử lý sự cố cho văn phòng hay nhà phố ở Đà Nẵng, ca gọi gấp hay gặp nhất là phòng máy lạnh tự nhiên bốc mùi hôi thối nồng nặc từ trên trần thạch cao đóng kín, vài ngày sau thì ruồi nhặng xanh bay ra đầy lỗ đèn downlight. Hỏi kỹ mới hay trước đó có người tự ném viên bả chuột lên trần: chuột ăn xong nằm chết kẹt ngay góc xương trần, xác phân hủy suốt hai tuần kéo theo giòi và bọ chét. Nhiều chỗ cứ xịt nước hoa thơm đè lên mùi xác, hoặc lấy thuốc gốc Clo đậm đặc phun thẳng lên bàn máy tính làm gỉ sét bo mạch mà cái xác trên trần vẫn nằm nguyên đó. Quy trình PCS-22 tách rạch ròi thuốc diệt khuẩn ĐKLH Bộ Y tế, enzyme sinh học và thuốc diệt côn trùng để dứt điểm từ gốc:

MỤC 3

Điều kiện áp dụng theo tình huống và các hành vi bị cấm

Nhóm công việc Công nghệ và chế phẩm chuẩn Giới hạn an toàn và các hành vi bị cấm
Phun khử trùng ULV phòng chống dịch và sau ngập lụt Máy ULV điện gắn bảo vệ chống giật RCD ≤ 30 mA (PCS-04), chỉnh lưu lượng nhỏ mịn 10–30 µm góc nâng 45° dùng chế phẩm diệt khuẩn ĐKLH Bộ Y tế an toàn điện tử; lau chạm bề mặt tiếp xúc tay Cấm dùng thuốc diệt côn trùng thay cho chế phẩm diệt khuẩn; cấm xịt thẳng vòi ULV ở khoảng cách < 1,0 m vào đầu báo khói quang học, bảng điện, màn hình máy tính; cấm để người không mang mặt nạ A1P2 ở lại trong phòng phun
Thu gom xác chuột chết trên trần kín và diệt giòi thứ cấp Mở cửa thăm trần (ngắt aptomat đèn trần, mang găng Nitrile đôi ≥ 0,38 mm, kính kín, mặt nạ A1P2); thu xác vào 2 lớp túi kín; phun điểm Fendona 10SC (5 mL/L, SC không mùi/không cháy) diệt cả bọ chét và ruồi tại ổ Cấm phun dung môi EC dễ cháy (Cypado 25EC / Permecide 50EC H226) vào trần kín có dây điện hay gần mèo (Cypado 25EC không đăng ký bọ chét); cấm quét khô phân chuột hay vứt xác vào thùng rác văn phòng
Khử mùi nước tiểu chuột trên thảm, ván gỗ, hộp kỹ thuật Soi đèn tia cực tím UV 365 nm định vị vệt nước tiểu chuột phát quang; phun chế phẩm sinh học enzyme phân giải axit uric kết hợp làm khô hút ẩm và túi than hoạt tính phụ trợ Cấm phun nước hoa công nghiệp hay dung dịch mùi thơm đậm để che đậy mùi thối (gây mùi hỗn hợp hắc nồng hơn); cấm phun trực tiếp chất tẩy Clo lên thảm nỉ, thiết bị điện tử hoặc gỗ tự nhiên làm bạc màu, gỉ sét
LỆNH DỪNG CA KHẨN CẤP KHI KHỬ TRÙNG VÀ XỬ LÝ XÁC CHUỘT: 1) Thiếu khẩu trang lọc hơi và hạt mịn A1P2 + kính kín + găng Nitrile đôi khi chuẩn bị mở trần xử lý xác chuột phân hủy có nhiều giòi/bọ chét; 2) Máy phun ULV chạy điện trong vùng sàn ẩm ướt hoặc sau ngập lụt chưa qua aptomat chống giật RCD ≤ 30 mA; 3) Thiết bị server, đầu báo khói nhạy hạt mù, hồ cá cảnh hoặc hồ sơ tài liệu mật (NĐ 13/2023) chưa được che phủ và ngắt điện hoàn toàn.
MỤC 4

Trách nhiệm phối hợp các bộ phận

Vai trò Việc cần làm trước và trong ca Kiểm tra và bàn giao sau ca
KTV trưởng ca xử lý Kiểm tra mạch chống giật RCD ≤ 30 mA, kiểm ĐKLH + SDS 16 mục chế phẩm diệt khuẩn và diệt côn trùng, cô lập đầu báo khói, xác nhận đã ngắt aptomat đèn trần và dùng đèn UV dò vệt nước tiểu chuột Đóng gói 2 lớp túi rác xác và tấm trần thấm bẩn, cắm biển cách ly 45–60 phút kèm thông gió, ký giao BM-PCS-07
Chuyên trách an toàn QA/HSE Nhắc thợ quy trình xịt ẩm trước thu gom để tránh hít bụi phân chuột khô; kiểm tra người leo thang cắt/mở trần cao > 2 m có Thẻ Nhóm 3 còn hạn 24 tháng Hỏi kiểm lại mùi thực tế sau 24 giờ, chấm KPI BM-PCS-08 (đủ 5 cổng AT-01..AT-05) và bố trí thêm bẫy cơ khí gần cửa thăm chặn chuột tái xâm nhập
Bộ phận điện nước / Kỹ thuật tòa nhà / Khách hàng Ngắt aptomat chiếu sáng trần, tháo tấm trần thạch cao chỗ có xác chuột, tạm tắt đầu báo khói/hệ thống lạnh và mở cửa thông gió sau ca Thay tấm trần thạch cao đã thấm dịch xác chuột mục rữa và bịt kín khe chuột lọt qua vách kỹ thuật
MỤC 5

Vật tư, thiết bị đặc thù và tỷ lệ thực thi

5.1. Bộ dụng cụ ULV và bộ thu hồi xác sinh học

  • Thiết bị ULV Nano 10–30 µm: Đã hiệu chuẩn lưu lượng theo PCS-04, luôn đấu nối qua thiết bị RCD ≤ 30 mA, dùng chế phẩm diệt khuẩn ĐKLH Bộ Y tế (gốc Amoni bậc 4 / Peroxide an toàn bề mặt, đủ SDS 16 mục), di chuyển giật lùi từ góc cuối phòng ra cửa chính ở góc nâng vòi 45° hướng vào không trung.
  • Bộ định vị và thu hồi xác trên trần: Đèn pin rọi mạnh, đèn tia UV bước sóng 365 nm, camera dây nội soi luồn khe trần, kẹp gắp thép dài, khay lót, 2 lớp túi nilon dày có dây thít kín, thang chữ A cách điện.
  • Chế phẩm diệt côn trùng thứ cấp đúng ĐKLH: Trong trần kín/nội thất văn phòng, phun điểm quanh ổ xác bằng Fendona® 10SC (SAH-APR-PCS-01, 5 mL/L, dạng nước SC không mùi, không dung môi cháy nổ, đăng ký chính thức cả ruồi lẫn bọ chét); chỉ dùng Permecide 50EC (ULV 1:10 hoặc 20 mL/L) tại kho trống/ngoại vi thông thoáng không có mèo (tránh tia lửa FP 44 °C), và Cypado 25EC (20 mL/L) riêng cho hố ga/điểm thải ngoài nhà có ruồi nhặng/gián Mỹ.

5.2. Công thức xử lý ổ mùi amoniac nước tiểu và dịch xác chuột

  • Bước 1 (Làm ẩm diệt khuẩn): Xịt ẩm toàn bộ phân khô, vệt nước tiểu và vùng quanh xác chuột bằng dung dịch sát khuẩn ĐKLH phê duyệt trong 5–10 phút; không quét khô làm tung bụi chứa vi khuẩn.
  • Bước 2 (Thu dọn và thay vật liệu thấm): Thu toàn bộ xác, phân, tấm xốp cách âm hoặc mảnh trần thạch cao đã ngấm dịch nâu đen (tấm đã ngấm dịch thấm sâu không thể tẩy sạch hết mùi bằng hóa chất).
  • Bước 3 (Phân hủy sinh học bằng Enzyme): Phun hoặc đổ ướt đều chế phẩm enzyme xử lý axit uric vào bề mặt khung xương trần/gỗ vừa lau sạch để tiêu hóa nguồn gây mùi amoniac tận gốc.
  • Bước 4 (Khử trùng ULV và lau bề mặt): Đóng trần lại và chạy một lượt máy ULV khử trùng toàn bộ phòng, cách ly ít nhất 45–60 phút rồi thông gió cưỡng bức 30–60 phút và lau sạch tay nắm cửa/mặt bàn tiếp xúc (AT-04).
MỤC 6

Trình tự thực hiện từng bước và điểm kiểm tra bắt buộc

BƯỚC 1 Khoanh vùng, mang đồ bảo hộ hô hấp A1P2 và ngắt mạch cảm biến khói/điệnTrách nhiệm: KTV trưởng và bộ phận điện nước
  • Đeo đầy đủ găng Nitrile ≥ 0,38 mm, kính bảo hộ kín và mặt nạ phòng độc phin lọc A1P2 trước khi mở nắp trần hoặc bước vào vùng nghi ổ dịch (kiểm tra Thẻ Nhóm 3 SAH-CRD-13..17 còn hạn 24 tháng khi thao tác trên thang cao > 2 m).
  • Phối hợp bộ phận điện nước ngắt aptomat đèn và nguồn điện khu vực trần, tạm cô lập đầu báo khói (nếu chạy phun ULV không gian) và che nilon lên bàn làm việc, máy tính chủ, ổ cắm điện hở, tài liệu mật (tuân thủ NĐ 13/2023/NĐ-CP).
BƯỚC 2 Dò tìm xác chuột và vệt nước tiểu phát quang bằng đèn UV 365 nmTrách nhiệm: KTV hiện trường
  • Sử dụng camera dây nội soi luồn qua khe đèn downlight/cửa thăm để xác định chính xác vị trí xác chuột chết trên trần trước khi dỡ tấm trần, tránh đục phá thừa gây hỏng thẩm mỹ.
  • Tắt bớt đèn phòng, chiếu đèn tia UV sát mép chân tường, gầm tủ, hộp cáp và thanh đỡ trần để khoanh vùng toàn bộ điểm có vệt phát quang nước tiểu chuột khô.
BƯỚC 3 Xịt ẩm diệt khuẩn trước thu gom, diệt giòi/bọ chét đúng ĐKLH và khử mùi bằng enzymeTrách nhiệm: KTV hiện trường
  • Xịt ẩm dung dịch sát khuẩn lên xác chuột và phân chuột 5 phút; dùng kẹp dài thu xác và toàn bộ vật thấm dịch vào 2 lớp túi kín; đồng thời phun điểm Fendona 10SC (5 mL/L, dạng nước SC không mùi, không cháy) vòng quanh hộp trần diệt sạch bọ chét và ruồi nhặng trốn theo xác (chỉ dùng Permecide 50EC diệt ruồi/bọ chét hoặc Cypado 25EC diệt ruồi/gián ở khu thoáng hố ga ngoài nhà theo đúng ĐKLH, cách xa mèo và nguồn tia lửa).
  • Lau rửa sạch bề mặt dính dịch bằng khăn ẩm một lần dùng rồi bỏ túi rác sinh học, sau đó phun phủ dung dịch enzyme khử mùi phân hủy axit uric lên khung xương trần và điểm vệt UV.
Điểm kiểm tra bắt buộc: Không cho phép đóng trần và báo hoàn thành ca khử mùi nếu vẫn còn phát hiện ruồi nhặng xanh lởn vởn quanh trần (dấu hiệu còn sót xác thứ 2 hoặc tấm thạch cao đã ngấm dịch chưa được tháo bỏ).
BƯỚC 4 Triển khai phun khử trùng ULV Nano 10–30 µm toàn không gian từ trong ra ngoàiTrách nhiệm: KTV vận hành ULV
  • Cắm máy ULV qua bộ chống giật RCD ≤ 30 mA, đi giật lùi từ điểm sâu nhất ra cửa ra vào, vòi phun hướng chếch lên góc 45°, giữ khoảng cách ít nhất 1,0–1,5 m cách mặt bàn gỗ và thiết bị văn phòng để hạt sương khô mịn tỏa đều mà không đọng nước.
  • Sau phun xong không khí, dùng khăn tẩm dung dịch sát khuẩn và khăn sạch lau riêng các tay nắm cửa, công tắc đèn, nút bấm thang máy và mặt bàn tiếp xúc trực tiếp.
BƯỚC 5 Chốt cách ly 45–60 phút, mở thông gió và đặt bẫy ngăn chuột tái xâm nhậpTrách nhiệm: KTV trưởng và BQL
  • Niêm phong tạm cửa phòng bằng biển ghi rõ giờ phun xong và giờ mở lại (sau ít nhất 45–60 phút), phối hợp bật thông gió cơ học 30–60 phút làm thoáng phòng và bật lại đầu báo khói trước khi làm việc; vỏ chai hóa chất súc rửa 3 lần đục thủng đưa vào túi CTNH 18 01 01.
  • Kiểm tra lại tuyến Vành đai 3 trên trần (PCS-07): bỏ hẳn mọi mẩu bả độc (nếu trước đây từng có đơn vị khác đặt sai lên trần kín!), thay bằng bẫy cơ khí đặt ngay cạnh cửa thăm 45×45 cm để thu hồi chuột sống, hoàn tất BM-PCS-07 và chấm KPI BM-PCS-08.
MỤC 7

Mốc nghiệm thu, xử lý tình huống ngoại lệ và căn cứ pháp luật

Mốc nghiệm thu khử trùng và xử lý mùi: Không còn xác chuột hoặc ruồi nhặng xanh phát sinh từ vùng trần; mùi amoniac giảm ≥ 90% ngay sau ca đầu tiên (và hết hẳn sau 24 giờ thông gió); bề mặt bàn ghế, thiết bị văn phòng khô sạch không thấm nước từ hạt phun ULV; toàn bộ chất thải sinh học đóng gói 2 lớp và bao bì súc 3 lần thu hồi mã CTNH 18 01 01; đạt đủ 5/5 cổng an toàn AT-01..AT-05 và ≥ 80/100 điểm trên BM-PCS-08.

Tình huống ngoại lệ thực tế Nguyên nhân và rủi ro Hành động chuẩn SONGANHHYG
Chuột chết mắc kẹt trong hốc tường thạch cao hai lớp hoàn toàn không thể thò tay hoặc kẹp vào Xác phân hủy kẹt kín tỏa mùi thối nồng suốt 10–14 ngày và thu hút ruồi nhặng xanh chui từ lỗ ổ cắm điện Đo vị trí chính xác bằng camera nội soi qua lỗ ổ cắm (đã ngắt cầu dao tổng), đề nghị chủ nhà hoặc bộ phận điện nước đồng ý khoét một ô kỹ thuật nhỏ ở vị trí khuất gầm để gắp sạch xác, phun điểm Fendona 10SC diệt giòi/bọ chét và xử lý enzyme, sau đó lắp luôn nắp cửa thăm kỹ thuật tiện kiểm tra lâu dài.
Mùi nước tiểu chuột ám sâu vào lớp xốp cách âm hoặc khe gỗ tủ bếp lâu năm Mùi amoniac quay trở lại ngay mỗi khi trời nồm ẩm hoặc bật điều hòa văn phòng nóng lên Sau khi phun enzyme xử lý bề mặt, đặt bổ sung các khay than hoạt tính kết hợp máy khử khuẩn tuần hoàn (nếu khách có sẵn), đồng thời tư vấn thay thế đúng đoạn mút xốp hoặc tấm ván công nghiệp đã trương nở dịch lỏng vì vật liệu xốp mục không giữ được độ sạch lâu dài.
Văn phòng có máy tính để trần và dữ liệu giấy quan trọng cần phun khử trùng gấp cuối ngày Sương phun làm ẩm giấy hợp đồng hoặc chạm chập mạch điện bàn phím chuột máy tính Kỹ thuật phối hợp nhân viên văn phòng úp gọn màn hình bằng túi phủ chuyên dụng và cất giấy tờ mật vào hộc tủ (NĐ 13/2023) trước khi mở vòi ULV; chuyển sang chế độ hạt siêu mịn 10–15 µm quét nhanh phần không khí phía trên cao bằng dung dịch ĐKLH không ăn mòn kết hợp lau khăn sát khuẩn trực tiếp mặt bàn thay cho phun đẫm.
RÀNG BUỘC PHÁP LÝ KHỬ TRÙNG DIỆT KHUẨN VÀ CHẤT THẢI SINH HỌC: Quy trình phun khử trùng diệt khuẩn và diệt côn trùng thứ cấp áp dụng đúng chế phẩm gia dụng, y tế có ĐKLH Bộ Y tế còn hiệu lực theo NĐ 91/2016/NĐ-CP & NĐ 129/2024/NĐ-CP kèm đủ SDS 16 mục theo NĐ 113/2017/NĐ-CP; nhân sự mở trần kiểm tra hộp kỹ thuật trên cao > 2 m có Thẻ ATLĐ Nhóm 3 còn hạn 24 tháng theo NĐ 44/2016/NĐ-CP; bao bì hóa chất súc 3 lần mã 18 01 01 và chất thải bám dịch thu gom riêng theo NĐ 45/2022/NĐ-CP; bảo mật hồ sơ văn phòng theo NĐ 13/2023/NĐ-CP; quản trị lao động và nghiệm thu áp dụng Điều 127 BLLĐ 2019 và Điều 393 BLDS 2015.
MỤC 8

Đào tạo, chứng chỉ nhân sự và biểu mẫu liên kết

MỤC 9

Lịch sử phiên bản và xác nhận ban hành

Phiên bản Ngày Người soạn và phê duyệt Nội dung thay đổi và quy chuẩn áp dụng
v2.0 17/11/2026 Phòng Kỹ thuật Kiểm soát Côn trùng và QA/HSE · Ms. Mỹ Anh duyệt Ban hành chuẩn 9 mục cho phun khử trùng diệt khuẩn ULV Nano (10–30 µm, RCD ≤ 30 mA), tách bạch chế phẩm diệt khuẩn ĐKLH Bộ Y tế với 9 mã diệt côn trùng, thu hồi xác chuột trên trần kín dùng Fendona 10SC không mùi/không cháy (diệt bọ chét và ruồi đúng ĐKLH), xử lý mùi amoniac nước tiểu chuột bằng enzyme sinh học, NĐ 44/2016 (24 tháng) và đồng bộ KPI BM-PCS-08.
Dịch vụ Côn trùng & Báo giá →